منو

نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها

نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها:نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
تصویر الهام معين پور
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط الهام معين پور - سه شنبه، 5 اسفند 1393، 10:16 ب.ظ
  گروه های کانونی 
شکلی از مصاحبه گروهی هستند اما تمیز و تشخیص بین این دو خیلی مهم است. بطوری که مصاحبه گروهی شامل مصاحبه همزمان تعدادی از افراد بوده و تمرکز اصلی بر پرسش ها و پاسخ های مطرح شده بین محقق و مصاحبه شوندگان می باشد.
گروه های کانونی بر تعامل در گروه تاکید داردکه این بر پایه موضوعات ارایه شده از سوی محقق می باشد و در گروه های کانونی ، تعامل بین شرکت کنندگان در تحقیق مبنای ایجاد داده ها و بینش و آگاهی می باشد.
هدف از ایجاد گروه های کانونی :
- تجزیه و تحلیل محصولات ، خدمات یا فرآیند ها به منظور بهبود آنها یا شناسایی ، شفاف سازی ، تشریح و اصلاح مساله
- سنجش و ارزیابی یک فرآیند برای تشخیص درست آن
- فراهم کردن اطلاعات واقعی به عنوان راهنمایی در تصمیم گیری ، جایگزینی عقاید و نظرات و متمرکز بر داده های موجود
- ایجاد پایه ای از دانش مشترک در خصوص یک مساله یا موضوع ، مصرف کنندگان و سایر گروههای هدف در ارتباط با تنوع گسترده ای از موضوعات و مسائل مختلف
- انعکاس دانش و آگاهی به دست آمده از گروهی به گروه دیگر.
کاربرد گروههای کانونی :
- کسب دانش و آگاهی عمیق از طریق گوش دادن به صحبت های شرکت کنندگان به عبارتی تجربیات ، احساسات و اولویت های آنها
- جمع آوری داده های بیشتر در مدت زمان کوتاه تر
- کسب اطلاعات زمینه ای و کلی در باره موضوع مورد نظر
- طرح فرضیه های تحقیقی که قابلیت ارایه به تحقیقات و آزمون هایی را داشته باشند که در آنها از روش ها و رویکرد های کیفی استفاده می کند.
- استفاده از نظرات جدید و مفاهیم خلاق
- ابزار برنامه ریزی استراتژیک
رئیس / گرداننده / مصاحبه گر گروههای کانونی :
ریاست یک گروه کانونی به تنهایی یک مهارت محسوب می شود بطوری که رئیس گروه مجبور به ایفای نقش های مختلف طی دوره بحث و مذاکره می باشد.
در ضمن در متودولوژی ( روش شناسی ) ، طراحی و فرآیند گروه های کانونی تخصص لازم و کافی داشته باشد. آمادگی ذهنی داشته باشد. سوالات مربوطه را از حفظ باشد. مذاکرات را ثبت کند.
نقش رئیس گروه در حین اجرای تحقیق :
- شروع بحث و مذاکره با خوش آمد گویی و ارایه اطلاعات پیش زمینه ای به شرکت کنندگان
- ارایه توضیحات اولیه پیرامون اصول پایه و فرمت جلسات
- نظارت و کنترل بر تعامل اعضای گروه
- شروع مجدد بحث و گفتگو در صورت مواجه شدن با مشکل یا مساله
- بیان جملات پایانی و ابراز تشکر از شرکت کنندگان در تحقیق
مزایای گروه های کانونی :
- ایجاد ارتباط و تعامل طبیعی بین اعضای گروه و نیز افزایش ارتباط آنها.
- بررسی و آزمون دقیق و عمیق موضوعات مورد نظر
- فراهم نمودن داده های مورد نظر با سرعتی بیشتر و هزینه کمتر
- اجرای آن نسبتا آسان بوده و در حالت کلی نیاز به آمادگی کتری دارد
- ایجاد تعامل و ارتباط مستقیم محقق با پاسخگویان و دریافت اطلاعات از پاسخ های شفاهی و کتبی
- روشی بسیار انعطاف پذیر بوده و با طیف گسترده ای از موضوعات ، افراد و رویداد ها کاربرد دارد.
- قابلیت درک آسان از نتایج و یافته های تحقیق
- ایجاد اعتماد بیشتر در تصمیم گیران جهت پیشگیری در اجرای تحقیق
معایب گروه های کانونی :
کنترل و نظارت کمتر بر گروه و نوع اطلاعات بدست آمده
- نمونه گیری آسان و انتخاب گروه های کوچکتر قابلیت تعمیم به جمعیت بزرگتر را به شدت محدود می کند.
- مستلزم انتخاب مصاحبه گر های کاملا آموزش دیده و مطلع از پویایی های گروه
- کسب اطلاعات نامتعادل و ناهمسنگ در نتیجه پویایی های گروه.
- عدم قطعیت در مورد درستی پاسخ های مصاحبه شوندگان
- احتمال ایجاد نتایج ناشی از جهت گیری اعضای گروه



تصویر ياسر سليماني
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط ياسر سليماني - سه شنبه، 5 اسفند 1393، 10:49 ب.ظ
  گروه كانوني، يكي از تكنيك­هاي مصاحبه كيفي است كه براي ايجاد تعامل بين اعضاي گروه طراحي شده است تا انگيزه براي بحث عميق تر را فراهم نموده و جنبه هاي مختلف و جديد موضوع مورد بحث را آشكار نمايد. يكي از ويژگي­هاي مصاحبه­­هاي گروه كانوني، تعامل ميان اعضاي گروه (مصاحبه شوندگان) است كه تمايل به تفكر و تبادل نگرش­ها و ايده­ها را برمي انگيزد؛ در حالي كه ممكن است به راحتي در طول جلسات مصاحبه مستقيم انفرادي ظهور نيابد (کیتزینگر و باربور، 1999). بايد دانست تشكيل گروه كانوني، جلسه­اي براي حل مشكل يا تصميم گيري نيست؛ بلكه تنها يك جلسه مصاحبه است .
یکی از روش­های گردآوری داده­ها در طرح­های کیفی، گروه­های کانونی است. گروه­های کانونی، جلسات بحث سازماندهی شده هستند که گروهی از افراد که بتوان به نظر آنان به عنوان کانون بحث موضوعی متمرکز شد، انتخاب می شوند. سپس از طریق مصاحبه گروهی، این افراد نظرها و تجربه­های خود را بازنمایی می کنند. آن­­ها با گروه­های اسمی، دلفی و طوفان ذهنی به شرح زیر متفاوتند. در این شیوه، پژوهشگران با اعضای یک سازمان به صورت فردی، مانند گروه­های اسمی دیدار نمی­کنند. گروه­های کانونی بر خلاف گروه­های دلفی، معمولا از کارشناسان آموزش دیده تشکیل نمی­شوند. گروه­های کانونی برای ایده­های نو (جلسات طوفان ذهنی) برگزار نمی شوند. گروه­های کانونی بیشتر برای گردآوری اطلاعات از افراد غیرمتخصص طراحی می شوند.
گروه­های کانونی بر دیگر روش­های پژوهش برتری دارند، زیرا هدف اصلی آن­ها کشف نگرش­ها، احساسات، باورها، تجربه­ها و واکنش افراد است که با روش­های دیگر مانند مشاهده، مصاحبه فردی و پرسشنامه­های پیمایشی قابل درک نیست. گروه­های کانونی نظرها و فرآیندهای هیجانی درون بافت گروهی را کشف و استنباط می­کنند. پژوهشگر در گروه­های کانونی قادر است که اطلاعات بیشتری را در زمان کوتاه­تری در مقایسه با مصاحبه­های فردی به دست آورد (مورگان و کروگر، 1993). از گروه­های کانونی می­توان به صورت یک روش مستقل و یا به عنوان روشی برای تکمیل دیگر روش­ها، به ویژه برای تطبیق داده­های حاصل از روش های گوناگون و بررسی اعتبار داده ها استفاده کرد ( مورگان، 1988). در این پژوهش، از گروه های کانونی برای تائيد و نهايي كردن ليست­هاي مرتبط با بررسي محيط داخلي و خارجي و راهبردها استفاده شده است.

تصویر ندا نجفي
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط ندا نجفي - سه شنبه، 5 اسفند 1393، 11:17 ب.ظ
 

تعریف کروگر ( Kruger ) از گروه های کانونی:

روشی برای تبادل افکار و مذاکره است که طبق یک برنامه ریزی دقیق طراحی می شود تا ادراکات و بینش مصاحبه شوندگان را در محیطی به دور از تهدید و فشار بسنجد.

 

مزایای استفاده از گروه‌های کانونی

گروه کانونی از این واقعیت بهره می‌برد که انسان‌ها به صورت طبیعی بر یکدیگر کنش مقابل دارند و از دیگران تاثیر می‌پذیرند. این روش با توجه به ماهیت و ویژگی‌های خاص خود امتیازات خاصی همچون موارد زیر را دارا است:

• داده‌ها را با سرعت بیشتر و هزینه کمتری نسبت به مصاحبه‌های مجزای فردی فراهم می‌کند. تشکیل گروه کانونی نسبت به پیمایش‌های نظام‌مندتر زمان کمتری می‌برد.

• این روش نیازمند آماده‌سازی کمتری است و اجرای آن در مقایسه با سایر روش‌ها آسان‌تر است.

• پژوهشگر در این روش می‌تواند مستقیما با پاسخگویان تعامل کند و پرسش‌هایی را برای روشن‌تر شدن مقصود گوینده و کاوش بیشتر در آنها مطرح کند. همچنین می‌تواند اطلاعاتی را از پاسخ‌های غیرکلامی افراد که تکمیل‌کننده و در برخی موارد نقض‌کننده پاسخ شفاهی آنها هستند، به‌دست آورند.

• در ثبت داده‌ها از تعابیر خود پاسخگویان استفاده می‌شود. به همین علت، داده‌های حاصل از این روش می‌توانند سطوح عمیق‌تری از معنا را به دست دهند و جزئیات بیشتری را منتقل کنند.

• انعطاف‌پذیری: این روش در خصوص موضوعات متنوع، در شرایط متفاوت و با افراد مختلف قابل اجرا است.

• نتایج حاصل از این روش نسبت به تحلیل‌های آماری پیچیده یا داده‌های حاصل از پیمایش‌های گسترده برای مدیران فهم‌پذیرتر است

مراحل انجام یک گروه کانونی

تشکیل گروه کانونی و اجرای آن سه مرحله دارد که عبارتند از: مفهوم‌سازی مصاحبه و تحلیل و گزارش.

به نظر من با توجه به مراحلي كه گروههاي كانوني انجام ميدهند هم ميتوان از انها براي جمع آوري و استخراج نيازمندي ها استفاده كرد (از طريق مصاحبه )و هم براي تحليل نيازمندي ها ي اسنخراج شده (تاييد يا رد آنها )طي مرحله تحليل و گزارش استفاده كرد.

 

تصویر نيلوفر عمويي
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط نيلوفر عمويي - چهار شنبه، 6 اسفند 1393، 12:07 ق.ظ
  گروه کانونی، یکی از اشکال پژوهش‌های کیفی است که در آن از گروهی از افراد درباره پنداشت‌هایشان، عقاید و باورهایشان، نگرش‌هایشان به یک ایده، محصول، خدمت، تبلیغات یا بسته‌بندی یک کالا پرسش می‌شود. گروه کانونی به واقع یکی از تکنیک‌های مصاحبه کیفی است که در آن تعامل و کنش متقابل اعضای مصاحبه‌شونده انگیزه برای بحث و زمینة آشکارشدن جنبه‌های مختلف یک موضوع در خلال تعامل را به وجود می‌آورد. تعامل میان اعضای یک گروه در طی برگزاری یک گروه کانونی تمایل به تفکر و تبادل نگرش‌ها و ایده‌ها را به وجود می‌آورد اما باید همیشه به یاد داشت که تشکیل گروه کانونی، جلسه‌ای برای حل مشکل یا تصمیم گیری نیست و تنها یک جلسه مصاحبه است. تشکیل گروه کانونی همان کارکردی را دارد که پرکردن پرسشنامه‌های آماده از سوی مصاحبه‌کننده.

کاربردها:
از گروه کانونی در حوزه‌های مختلف علوم انسانی از جمله در بازاریابی، علوم اجتماعی، ارتباطات، سیاست‌گذاری و غیره استفاده می‌شود. در بازاریابی به این روش همچون ابزاری کاربردی نگریسته می‌شود که می‌تواند به تولید‌کنندگان یک محصول بازخورد لازم درباره موضوعات و کالاهای مختلف فراهم کند. در نتیجه می تواند برای استخراج نیازمندی ها به کار گرفته شود. بدین ترتیب، سیاست‌گذاران و تصمیم‌سازان یک شرکت می‌توانند دریابند که مردم درباره خدمت یا محصول آن‌ها چگونه می‌اندیشند. هنگامی که موضوعات سازمانی دیگری که مرتبط با روابط عمومی است، مانند این که تصویر سازمان در نظر مردم چگونه است؟ یا این که خود کارکنان یک سازمان درباره مدیران و خدمات شرکت چکونه می‌اندیشند؟ همیشه گروه کانونی یکی از بهترین روش‌ها برای گرفتن بازخورد از مخاطبان است. در این مورد، می تواند برای تأیید نیازمندی های محصول و یا عدم تأیید آن به کار رود.

هدف از ایجاد گروه کانونی:
1- تجزیه و تحلیل محصولات، خدمات یا فرآیندها به منظور بهبود آنها یا شناسایی، شفاف سازی، تشریح و اصلاح مساله.
2- سنجش و ارزیابی یک فرآیند برای تشخیص درست آن.
3- فراهم کردن اطلاعات واقعی به عنوان راهنمایی در تصمیم گیری، جایگزینی عقاید و نظرات و متمرکز بر داده­ های موجود.
4- ایجاد پایه ­ای از دانش مشترک در خصوص یک مساله یا موضوع، مصرف کنندگان و سایر گروه­های هدف در ارتباط با تنوع گسترده­ای از موضوعات و مسائل مختلف.
5- انعکاس دانش و آگاهی به دست آمده از گروهی به گروه دیگر.

از مزایای گروه کانونی می توان به موارد ذیل اشاره کرد:
۱-استخراج ایده های جدید، اندیشه و یا احساسات درباره یک موضوع؛
۲- کشف دلایل پنهان رفتار مردم نسبت به یک موضوع خاص؛
۳-ایجاد امکان مشارکت مشتریان؛
۴-استخراج گستره متنوعی از پاسخها؛
۵- امکان کنار هم قرار دادن موضوعاتی که در حالت عادی به سختی می توان با روشهای دیگر و یک جا از مردم پرسید.

از معایب گروه کانون می توان به موارد ذیل اشاره کرد:
۱-تعمیم پذیری پایین این روش نسبت به روشهای کمی تحقیق
۲-امکان تفسیرهای شخصی از موضوع
۳-تأثیر گروه بر فرد در جلسات که به اثرگذاری گروه معروف است و در آن فرد به خاطر همرنگی با گروه نظرات مشابهی را بیان می کند.
۴-کنترل کمتر میانجی نسبت به بحثها در مقایسه با مصاحبه های فرد به فرد
۵-تأثیرپذیری پاسخ دهندگان از میانجی در صورتی که از مقبولیت علمی و اجتماعی بسیار بالایی برخوردار باشد، طوری که سعی کنند پاسخهایی بدهند که میانجی انتظار دارد بشنود.
تصویر اميد دباغ
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط اميد دباغ - چهار شنبه، 6 اسفند 1393، 04:55 ب.ظ
 

گروه کانونی :

روش گروه کانونی به نوعی بحث گروهی اطلاق می شود که در صدد کاوش دسته ای از جریان های معین است و موضوع خاصی را 

بررسی می کند و هدف اصلی آن استفاده صریع از تعامل گروهی برای تولید داده و شناختی است که بدون تعامل گروهی دریافت نمی 

شود

روش گروه کانونی سه مولفه دارد :

  • این روش برای ادغام اطلاعات است
  • فعل و انفعالاتی که در بحث های گروه ها انجام می گیرد بعنوان یک منبع اطلاعاتی عمل می کند
  • اعمال محقق نقش اساسی در بحث ها و ترکیب اطلاعات دارد

 

 

نقاط ضعف و قوت گروه کانونی:

نقاط قوت گروه کانونی:

  • این روش باعث تقویت روحیه همکاری می شود - درواقع این روش تنها ترکیبی از مصاحبه های فردی جداگانه نیست و آنچه مهم است 
  • شناسایی همدیگر و مطرح کردن خود برای دیگران است .
  • می توان بوسیله آن نسبت به نحوه توافقات و عدم توافقات بر روی موضوعات در گروه بینش پیدا کرد
  • مشارکت کننده می تواند از دید دیگری به خود نگاه کند و خود را در تجربه دیگران قرار دهد و ارزیابی کند
  • تاثیر هم افزایانه ( synergic )محیط گروهی ممکن است به تولید داده های منتهی شود که در مصاحبه فردی امکانپذیر نیست ( کنش متقابل بین شرکت کنندگان).
  • تعامل مستقیم با پاسخگویان می تواند امکان روشن ساختن پاسخ ها، دنبال کردن سوالها و آزمون صحت وسقم پاسخ ها را فراهم کند
  • جمع آوری داده بصورت سریع و کم هزینه نسبت به دیگر روش های جمع آوری اطلاعات سهولت درک نتایج و گزارشات گروه مرکزبدست آوردن اطلاعات کلی و زمینه ای و همچنین موضوعاتی که آگاهی کمی نسبت به آنها وجود دارد

 

نقاط ضعف گروه کانونی

 

  • تشخیص این که در گروه کانونی، افراد در گروه های بزرگ چگونه بر روی هم تاثیر می گذارند بسیار سخت است ولی در گروه های کوچک تشخیص آن آسانتر است
  • باوجود اینکه این روش روش کیفی محسوب می شود اما بدلیل فقدان یک ساختار صوری واعداد و ارقام خام، تاحدی شک برانگیز و ضعیف و غیرعلمی بنظر می رسد
  • بدلیل حجم و تعداد کم گروه ها نمی توان داده ها و یافته های گروه کانونی را به یک جمعیت وسیع ترتعمیم داد
  • این روش در پژوهش های چند متغیری کمی و در تحقیق های پیچیده کیفی کاربرد ندارد
  • گروه کانونی قدرت چندانی برای پیش بینی مسایل آینده ندارد زیرا برمبنای تجربه های حال صورت می گیرد
  • بدلیل عدم اطمینان و حداقل گم نامی افراد علاقه کمی به افشای اطلاعات حساس دارند
  • برای تحلیل داده های گروه کانونی از روش هایی مانند استفاده از متن مباحثات یا کدگذاری سیستماتیک یا تحلیل محتوا استفاده می شود همچنین در آن گفته های یک نفر یا گروه را با گفته های افراد یا گروه های دیگر مقایسه می کنند . این مقایسه از جنبه های متفاوتی مثل تنوع دیدگاه های موجود میان اعضا، فعل و انفعالات درون گروهی، روند بحث و نتایج آن در هر گروه می باشد .

 

به طور معمول اجرای یک گروه کانونی درسه مرحله انجام می‏شود:

مفهوم ‏سازی: در مرحلة مفهوم‌سازی باید به پرسش ازچرایی و چگونگی برگزاری گروه کانونی پاسخ داد و برای برگزاری آن مهیا شد. در اینمرحله مواردی از قبیل هدف از برگزاری، علت و لزوم اجرای گروه کانونی،‌ نوع اطلاعاتمورد نیاز به لحاظ اهمیت ویژه آنها، مرجع معتبر اطلاعات، موضوع مورد مطالعه وطراحی معیارهای انتخاب شرکت‌کنندگان مشخص می‌شود.

 

مصاحبه: در این مرحله به طور دقیق پرسشنامه و سوالات مطرح در گروهکانونی تعیین می‌شود. بسته به آن که چگونه ۵ یا ۶ پرسش راه‌انداز گروه کانونی رابپرسید، بحث‌ها به جهت‌های مختلفی هدایت خواهد شد که ممکن است به آن علاقه‌مندباشید یا نباشید. اما همچون نیروگاه اتمی، هنگامی که جلسة بحث گروهی را به راهبیندازید، خاموش کردن یا انحراف مسیر آن اگر نگوییم نشدنی که به شدت سخت می‌شود.بنابراین، هرچند که پرسشنامة گروه کانونی به طور معمول ۵ یا ۶ پرسش باز است اما طراحی آن اهمیت فوق‌العادهمهمی دارد.

 

تهیة گزارش: برای تهیة گزارش مطلوب، نخست باید بادقت و به درستی اطلاعات یک جلسه را ضبط و پیاده کنید. برای انجام این کار روش‌هایمختلفی وجود دارد. همچنین می‌توانید از روش‌هایی کمک بگیرید که با نوعی فهرست‌کردناطلاعات در هنگام برگزاری جلسة گروهی، یافتن و ناوبری داده‌ها را برای شما آسانکنند. برای تحلیل داده‌ها روش‌های مختلفی برای پردازش اطلاعات مدل‌های توصیفی وتحلیلی مختلفی از جمله روش‌های تحلیل محتوای کیفی، تحلیل تماتیک، گزارش تفسیری وغیره وجود دارد. برای تهیة گزارش نهایی، تا آنجا که می‌توانید مراحل و فرآیند پیش،هنگام و پس از برگزاری جلسة گروه کانونی را توصیف کنید و نظامی برای ارائة منسجمیافته‌های گروه کانونی ایجاد کنید. هیچگاه از ابتکار و خلاقیت در ارائة یافته‌هانترسید.

انواع گروه‌های کانونی

گروه‌های کانونی بسته به هدف و نحوةبرگزاری جلسات گروهی به انواع مختلفی تقسیم می‌شوند که مهم‌ترین آن‌ها بدین شرحاست:

  • گروه کانونی دوسویه
  • گروه کانونی با دو سرپرست
  • گروه کانونی با سرپرست‌های رقیب
  • گروه کانونی با حضور کافرما
  • گروه کانونی مینیاتوری
  • گروه کانونی تله‌کنفرانسی

 

تصویر مليحه خليلي
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط مليحه خليلي - چهار شنبه، 6 اسفند 1393، 09:29 ب.ظ
 

باسلام

مطالبی که دوستان ذکر کردند بیانگر تعاریف،نقش و موارد استفاده از گروه های کانونی بوده که نگرشی از این گروهها را به ما میدهد ومن از بیان مطالب تکراری خودداری میکنم.

با توجه به مطالبی که من مطالعه کردم به این نتیجه رسیدم که اینگونه گروهها حالت نوعی مصاحبه دارند که برای تعاملات بیشتر و فهم آنها پیرامون یک موضوع تشکیل میشوند نه صرفا جهت شنیدن و بررسی نظر افراد پیرامون آن موضوع خاص.به همین خاطر با روشهای دیگر جمع آوری اطلاعات یا همان نیازسنجی تفاوتهایی دارد و مطالب واقع بینانه تری را در اختیار میگذارد،به همین خاطر به عنوان یک روش مستقل یا روشی در جهت تکمیل روشهای دیگر مورد استفاده میباشد،در ضمن زمان کوتاه تری هم در این نوع نیازسنجی صرف میشود.

پس میتوان گفت این روش هم در جهت استخراج نیازمندی ها مورد استفاده قرار میگیرد و هم در جهت تایید یا عدم تایید موارد ذکر شده پیرامون موضوع مورد نظر. 


این روش را از دو دیدگاه میتوان بررسی کرد: یکی از دیدگاه پژوهشی و دیگری از نگاه کاربردی در سازمان‌ها. همان‌گونه که تاریخ علم و مباحثات صاحب‌نظران نشان داده است علوم اجتماعی و علوم انسانی وابستگی زیادی به زمان و مکان دارد و مانند علوم طبیعی دارای قوانین جهان‌شمول نیستند. در واقع نگاه به علوم انسانی چون مدیریت باید در زمینه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی یک جامعه مطالعه شود و شاید عدم توجه به این نکته ظریف یکی از ضعف‌های بزرگ در این زمینه باشد، چراکه بسیاری از پژوهشگران و صاحب‌نظران ما سعی در بسط نظریات و تئوری‌های صاحب‌نظران دیگر کشورها و به‌کار بردن آنها در جامعه‌ای با خصوصیات زمینه‌ای کاملا متفاوت دارند، درحالی‌که علوم اجتماعی و انسانی نیازمند بومی‌سازی است. یکی از موارد اهمیت روش گروه‌های کانونی به‌عنوان یک روش کیفی آن است که برای بررسی علوم انسانی با توجه به متغیرهای زمینه‌ای روش مناسبی محسوب می‌شود.

گروه‌های کانونی با یک جلسه حل مشکل یا تصمیم‌گیری متفاوت بوده و حدود 8 تا 10 نفر در آن شرکت دارند. قابل ذکر است که مصاحبه‌های کانونی بیشتر از روش‌های مصاحبه ساختار نایافته و نیمه ساختاریافته استفاده می‌کند و در حدود 2 ساعت به طول می‌کشد
 از جمله اهداف مطالعات گروه کانونی می‌توان به این موارد اشاره کرد: جمع‌آوری اطلاعات پشتیبانی، تشخیص مشکلات، ترغیب در ایجاد ایده‌های جدید، ساخت فرضیه‌ها، ارزیابی برنامه‌ها و تفسیر نتایج مطالعات کیفی دیگر. گروه کانونی درصدد کاوش دسته‌ای از جریان‌های معین است و موضوعات خاصی را بررسی می‌کند که در آنها استفاده از تعامل گروهی برای رسیدن به داده‌ها، مورد نیاز است.

نمونه‌گیری این روش به صورت هدفمند، کیفی و معیارمحور است. کم و زیاد شدن افراد در گروه مزایا و معایبی برای گروه خواهد داشت. کم بودن افراد برای موضوعات اختصاصی‌تر مناسب است و اعضا مشارکت بیشتری خواهند داشت و مدیر جلسه بهتر می‌تواند جلسه را هدایت کند. ولی این ویژگی در گروه‌های بزرگ‌تر بیشتر برای جمع‌آوری کردن آرای عمومی مانند نظرات مشتریان نسبت به یک کالا، مناسب است.

در این نوع گروه‌ها زمان کافی برای ارائه بحث‌های تخصصی برای تک تک افراد فراهم نیست. بهتر است افراد گروه کانون از قبل با یکدیگر آشنا نباشند تا این آشنایی آنها باعث تسلط آنها بر اعضای گروه نشود.

اگر گروه کانونی بخواهد غنای کافی داشته باشد بهتر است جلسه کانونی در گروه‌های متعدد و با سوالات یکسان اجرا شود تا آنجا که نظرات جدید دیگر ظاهر نشده و نظرات به حالت اشباع برسد. منظور از حالت اشباع حالتی است که دیگر نظر جدیدی در میان افراد گروه ظاهر نشود.

یکی از مسائل مهم در یک جلسه کانونی نقش رئیس جلسه به عنوان هماهنگ کننده است. هدف وجودی چنین شخصی هدایت جلسه و طرح سوالات است. این فرد باید افراد را به مشارکت در بحث ترغیب کرده و از تسلط تعداد محدودی به جلسه جلوگیری کند. 
دخالت این فرد معمولا به دو صورت است یکی پرسیدن سوالات مربوط به موضوع و جلوگیری از سوالات بی‌ربط و دوم کنترل فعل و انفعالات شرکت‌کنندگان در گروه و تعیین وظایف هر یک از شرکت‌کنندگان و دعوت آنها به بحث. البته میزان کنترل گروه به تعداد سوالات و ماهیت موضوع و مدت زمان بحث بستگی دارد.

تحلیل داده‌های این روش شامل برخی از مراحل است. ابتدا باید داده‌هایی که جمع‌آوری شده مرور شود و دست نوشته‌ها، فایل‌های صوتی و مشاهدات یکپارچه شوند. سپس کد‌هایی برای نظرات نزدیک به هم ایجاد کرده و داده‌های به‌دست آمده تحت کد‌ها سازماندهی ‌شود. پاسخ‌های هر سوال به چند طبقه تقسیم می‌شود.

کدگذاری‌ها آن‌قدر ادامه می‌یابد تا به حالت اشباع نظرات برسد و از آن به بعد نظرات تکراری شود.پس از این غنای اطلاعات سنجیده می‌شود تا بتوان مطمئن شد که پاسخ‌ها رضایت‌بخش بوده است، ناسازگاری اطلاعاتی وجود ندارد و نیازی به مصاحبه بیشتر نیست. در این مرحله می‌توان گزارش نهایی را نوشت.

این روش بیشتر برای موضوعات کلی انسانی مناسب است و می‌توان بینش اولیه نسبت به توافق یا عدم توافق بر روی یک موضوع را یافت.

همچنین مشارکت‌کنندگان می‌توانند از دید دیگران نیز به موضوع نگاه کنند و خود را در تجربه دیگران قرار دهند و ارزیابی کنند و به این ترتیب نوعی هم‌افزایی در تولید داده‌ها ایجاد می‌شود.

 

تصویر پوران ساجدي
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط پوران ساجدي - پنج شنبه، 7 اسفند 1393، 10:34 ق.ظ
 

گروه کانونی؛راه حل مقابله با پیچیدگی در سازمان
یکی از ویژگی‌های محیط کنونی کسب‌وکار ابهام و پیچیدگی است. مدیران هر روز با مشکلات و رخدادهایی روبه‌رو می‌شوند که پیچیدگی آنها زیاد است و برای پی‌بردن به ابعاد آنها باید کاوش‌های ویژه‌ای انجام داد. گروه کانونی عبارت است از: گروهی از افراد متعامل که برخی از علایق و ویژگی آنها مشترک‌اند و به‌وسیله یک رابط و مدیر گفت‌وگو به یکدیگر پیوند داده شده‌اند. این مدیر از تعاملات افراد در گروه به‌عنوان راهی برای دستیابی به اطلاعات در خصوص یک موضوع خاص یا متمرکز استفاده می‌کند.

یک گروه کانونی معمولا از 7 تا 10 نفر تشکیل می‌شود که با یکدیگر آشنایی دارند. این مشارکت‌کنندگان به آن علت انتخاب می‌شود که ویژگی‌های خاصی را به صورت مشترک دارا هستند که مرتبط با موضوع مورد بحث در گروه کانونی است. مدیر بحث یا مصاحبه‌کننده یک محیط محرک و روان را ایجاد می‌کند که ادراک و دیدگا‌های مختلف را مورد تشویق قرار می‌دهد. بدون آنکه مشارکت‌کنندگان را برای رای دادن، برنامه‌ریزی یا رسیدن به اتفاق نظر تحت فشار قرار دهد، بحث در گروه کانونی چندین بار با انواع مشابهی از مشارکت‌کنندگان انجام می‌شود تا روندها و الگوهای ادراکی افرادی که ویژگی‌های مشترکی را دارا هستند، شناسایی شود. تحلیل دقیق و نظام‌مند بحث‌ها سرنخ‌‌ها و آگاهی‌هایی را درخصوص شیوه ادراک افراد از فرآورده‌ها، خدمات یا فرصت‌های تجاری به ارمغان می‌آورد. گروه‌های کانونی موارد زیر را برای شما نمایان می‌کنند:
• اطلاعاتی در خصوص شیوه تفکر و احساس افراد درباره یک موضوع خاص را به شما می‌دهد.
• آگاهی‌های بیشتری در خصوص اینکه «چرا برخی دیدگاه‌های خاص وجود دارند؟» را ارائه می‌کند.
• به شما در بهبود برنامه‌ریزی و طراحی برنامه تازه کمک می‌کند. 
• وسیله ارزیابی برنامه‌های کنونی است.
• آگاهی‌هایی در خصوص توسعه استراتژی‌هایی برای توسعه و برتری یافتن نسبت به رقبا فراهم می‌کند.


مزایای استفاده از گروه‌های کانونی
گروه کانونی از این واقعیت بهره می‌برد که انسان‌ها به صورت طبیعی بر یکدیگر کنش مقابل دارند و از دیگران تاثیر می‌پذیرند. این روش با توجه به ماهیت و ویژگی‌های خاص خود امتیازات خاصی همچون موارد زیر را دارا است:
• داده‌ها را با سرعت بیشتر و هزینه کمتری نسبت به مصاحبه‌های مجزای فردی فراهم می‌کند. تشکیل گروه کانونی نسبت به پیمایش‌های نظام‌مندتر زمان کمتری می‌برد.
• این روش نیازمند آماده‌سازی کمتری است و اجرای آن در مقایسه با سایر روش‌ها آسان‌تر است. 
• پژوهشگر در این روش می‌تواند مستقیما با پاسخگویان تعامل کند و پرسش‌هایی را برای روشن‌تر شدن مقصود گوینده و کاوش بیشتر در آنها مطرح کند. همچنین می‌تواند اطلاعاتی را از پاسخ‌های غیرکلامی افراد که تکمیل‌کننده و در برخی موارد نقض‌کننده پاسخ شفاهی آنها هستند، به‌دست آورند.
• در ثبت داده‌ها از تعابیر خود پاسخگویان استفاده می‌شود. به همین علت، داده‌های حاصل از این روش می‌توانند سطوح عمیق‌تری از معنا را به دست دهند و جزئیات بیشتری را منتقل کنند.
• انعطاف‌پذیری: این روش در خصوص موضوعات متنوع، در شرایط متفاوت و با افراد مختلف قابل اجرا است. 
• نتایج حاصل از این روش نسبت به تحلیل‌های آماری پیچیده یا داده‌های حاصل از پیمایش‌های گسترده برای مدیران فهم‌پذیرتر است.

تصویر استاد- آقاي دكتر سيد محمدرضا ناصرزاده
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط استاد- آقاي دكتر سيد محمدرضا ناصرزاده - پنج شنبه، 14 خرداد 1394، 08:46 ب.ظ
  سلام و عرض ادب
نظرم فقط به این مبحث نیست خانم ساجدی
اما چون فعالیت مثبت شما در کلیه مباحث قابل توجه هست زیر پست شما این مطلب رو درج کردم

دوستان یادمون باشه هر وقت مطلبی رو از جایی نقل می کنیم حتما و حتما منبع اون رو حتی اگه سایت رسمی یا غیر رسمی هست بیان کنیم

رفرنس دادن به نقل قول ها، فیلم ها، روزنامه ها و ... هیچ اشکالی نداره اما اگه مطلب رو به نقل از خودمون بزنیم مطمئنا باعث دلخوری می شه

برای مثال مطلبی که خانم ساجدی تهیه فرمودند نیاز به یک خط انتهای پستشون داره
اونم به این شکل

برگرفته از http://www.3neshaneh.com

یا منبع : http://www.3neshaneh.com

یا به هر طریق دیگر


با تشکر فراوان
تصویر شمين فاضلي
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط شمين فاضلي - شنبه، 9 اسفند 1393، 11:08 ق.ظ
 

گروههای متمرکز یک فرم غیر رسمی از جلسات است که در مقایسه با مصاحبه یک روش اید آل برای تولید و تبادل ایده ها می باشد. تعداد زیادی مدل روش جمعی وجود دارد مثلطوفان مغزی، حل مشکل، کارگاه، عیب شناسی: با در نظر گرفتن ناکارآمدی ارتباط و محکوم شدن نیازسنجی اطلاعاتی به شکست دلایل این شکست مشخص شود. نقشه کشی اجرا: مدل کوچکی برای پیاده سازی از روشها و تکنیکها با افرادی از مشتریان و ذینفعان   اجرا، ارزشیابی، آموزش

با توجه به تشکیل گروه در هر زمینه از نظر استخراج نیاز و یا تائید متفاوت می باشد.

تصویر علي قلي زاده
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط علي قلي زاده - دوشنبه، 11 اسفند 1393، 05:08 ب.ظ
  با سلام و احترام به دوستان
در جمع بندی با توجه به اینکه دوستان به مطالب اشاره نموده اند می توان بیان نمود که :

در چه زمینه هایی می توان از این گروه ها استفاده کرد؟
1-سنجش و ارزیابی یک فرآیند 
2-انعکاس دانش و آگاهی به دست آمده از گروهی به گروه دیگر
3-تجزیه و تحلیل محصولات 
4-ایجاد پایه ای از دانش مشترک در خصوص یک مساله یا موضوع 

کاربرد گروه های کانونی بیشتر برای استخراج نیازمندی هاست یا تائید آنها؟
با توجه به کاربرد گروه های کانونی که دوستان به آنها اشاره کرده داند
به نظر من کاربرد گروه های کانونی بیشتر برای استخراج نیازمندی می باشد چرا که بیشتر جنبه کسب و جمع آوری داده ها و نیازها در کاربرد گروه های کانونی به چشم میخورد.

آفت ها و مشکلات رایج در این زمینه کدامند؟ 
از آنجا که تشکیل گروه کانونی همان کارکردی را دارد که پرکردن پرسشنامه‌های آماده از سوی مصاحبه‌کننده .
بنابراین، هرگز به گروه کانونی همچون اتاق فکر یا طوفان فکری یا جلسات بحث و بررسی نباید نگریست. 

بنابراین مشکلات و معایب گروه های کانونی شامل موارد ذیل می باشد:
1-کنترل و نظارت کمتر بر گروه و نوع اطلاعات بدست آمده
2-نمونه گیری آسان و انتخاب گروه های کوچکتر قابلیت تعمیم به جمعیت بزرگتر را به شدت محدود می کند.
3-مستلزم انتخاب مصاحبه گر های کاملا آموزش دیده و مطلع از پویایی های گروه
4-کسب اطلاعات نامتعادل و ناهمسنگ در نتیجه پویایی های گروه.
5-عدم قطعیت در مورد درستی پاسخ های مصاحبه شوندگان
6-احتمال ایجاد نتایج ناشی از جهت گیری اعضای گروه

منبع :
http://www.prtools.ir/
focusgroup

تصویر نجمه افرينش
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط نجمه افرينش - سه شنبه، 12 اسفند 1393، 10:47 ق.ظ
 

گروه كانوني، يكي از تكنيك­هاي مصاحبه كيفي است.که می تواند این روش به تنهایی بکار گرفته شود یا با روشهای دیگر ترکیب گردد که هدف از این روش تجزیه و تحلیل محصولات و خدمات قابل ارایه ویا روشهایی جهت بهبود فرآیند های موجود ،شناسایی مشکلات و کشف راه حل برای آنها است و همچنین به کمک این روشها می توان یک فرآیند را مورد سنجش و ارزیابی و اندازه گیری قرار داد . در صورتی که اطلاعات واقعی و درست در دست باشد قطعا می توان تصمیمات درستی نیز اتخاذ کرد . ممكن است در اين مباحثه يك ليستي از نيازمندي هااستخراج شود و يا ليست نيازمنديهاي استخراج شده از قبل مورد بررسي قرار گيرد و برخي موارد تاييد يا رد شوند . تجربه من در اين زمينه در يك شركت كه فعاليت اصلي آنها توليد قطعات الكترونيكي با ايده جديد ميباشد بوده است . جهت اجراي فرايند بازاريابي گروه گرد هم آمدند تا در مورد نيازهايي كه جهت شروع بازاريابي محصول جديد شركت مورد نياز است مصاحبه اي صورت گيرد و هر شخص تجربيات مختلفي كه راجع به بازاريابي محصولات مشابه داشتند را ارائه كردند.

تصویر سيما اسمعيلي
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط سيما اسمعيلي - سه شنبه، 12 اسفند 1393، 12:06 ب.ظ
  از مهم ترین اصول آینده پژوهی، انتخاب الگو و روشی مناسب برای گردآوری داده ها و اطلاعات در زمینه موضوعات مختلف مرتبط با حوزه مطالعاتی مورد نظر و نیز یافتن شیوه و مدلی کارآمد برای تجزیه و تحلیل این داده ها، برای دستیابی به درکی بهتر درباره آینده و تسهیل فرایند تصمیم گیری است. 
یکی از این روشها، گروه کانونی (Focus group interview) است که در الگوی مصاحبه محور طبقه بندی می شود.

مصاحبه گروه های کانونی:
تحقیقات کیفی و به ویژه تشکیل گروه های کانونی در سال های اخیر با توجه بسیاری روبرور شده است. در یک گروه کانونی، تعدادی از افراد برای چند ساعت دور هم گرد می آیند تا به یک یا دو پرسش معین پاسخ دهند. این گروه ها معمولاً برای این تشکیل می شوند که بخواهیم بدانیم که بازیگران نیازهای آتی خود را چه چیز می دانند. تشکیل این گروه ها، نخست از گفتگو درمانی برآمد و بعدها به سرعت در دیگر علوم رواج یافت. مهم ترین دلیل روی آوردن به این روش آن است که از سادگی و شفافیت خوبی برخوردار است. تصمیم گیران به راحتی با حضور در این جمع ها یا مطالعه نتایج حاصل از این نشست ها می توانند دریابند که در ذهن مخاطبان چه می گذرد. به علاوه، گردآوردن سه یا چهار گروه برای گفتگو درباره موضوعاتی مشخص، بسیار ارزان تر از انجام دادن بررسی های کمّی گسترده تمام خواهد شد. باید دانست تشکیل گروه کانونی، جلسه ای برای حل مشکل یا تصمیم گیری نیست؛ بلک تنها یک جلسه مصاحبه است. 
انواع مصاحبه عبارتند از:
1. مصاحبه با ساختار یا استاندارد 
2. مصاحبه نیمه ساختار یافته
3. مصاحبه بدون ساختار که در آن پرسش های آماده و از پیش تعیین شده ای وجود ندارد؛ به جز یک سوال کلی که در آغاز در زمینه پژوهش پرسیده می شود.
در پژوهش های کیفی بخصوص گروه کانونی، بیشتر از مصاحبه های ساختار نیافته و نیمه ساختار یافته استفاده میشود.

گروه های کانونی به ما کمک می کنند که پرسش های اصلی را بشناسیم، پیش فرض هایمان را به آزمون گذاریم و بالاخره پاسخ های عمیق تر و جالب تری نسبت به مطالعات کمی به دست آوریم. با وجود این، این روش چندان برای تایید صحت یک فرضیه مناسب نیست.

تصویر الهام مختاريان
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط الهام مختاريان - چهار شنبه، 13 اسفند 1393، 10:06 ق.ظ
  گروه کانونی یک روش تحقیق کیفی برای ایجاد تعامل میان اعضای گروه و ایجاد انگیزه برای بحث عمیق‌تر است .
روش‌های کیفی در علوم انسانی و مدیریت از جمله روش‌های پژوهشی است که استفاده آنها در موقعیت‌ها و جایگاه‌های مناسب خود می‌تواند بسیار اثربخش باشد. متاسفانه این روش‌ها در میان پژوهشگران و صاحب‌نظران کشور ما کمتر مورد توجه قرار گرفته است به گونه‌ای که حتی حجم زیادی از پژوهش‌های علمی در زمینه مدیریت خالی از خلاقیت شده و تنها محدود به روش‌های کمی و آن هم بیشتر پیمایشی و کاربردی شده است و متاسفانه تحقیقات اکتشافی و تولیدکننده علم در کشور به‌رغم ظرفیت مناسب در خور توجه نیست که شاید علت آن را بتوان ضعیف بودن در ارتباطات و کارهای جمعی دانست، چرا که تحقیقات کیفی نیازمند تبادل نظرات بیشتر میان افراد است. از طرف دیگر بسیاری از مدیران با بی توجهی به این روش‌ها اعتقادی به اختصاص وقت به این روش‌ها ندارند.
این روش از دو دیدگاه قابل بررسی است؛ یکی از دیدگاه پژوهشی و دیگری از نگاه کاربردی در سازمان‌ها. همان‌گونه که تاریخ علم و مباحثات صاحب‌نظران نشان داده است علوم اجتماعی و علوم انسانی وابستگی زیادی به زمان و مکان دارد و مانند علوم طبیعی دارای قوانین جهان‌شمول نیستند. در واقع نگاه به علوم انسانی چون مدیریت باید در زمینه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی یک جامعه مطالعه شود و شاید عدم توجه به این نکته ظریف یکی از ضعف‌های بزرگ در این زمینه باشد، چراکه بسیاری از پژوهشگران و صاحب‌نظران ما سعی در بسط نظریات و تئوری‌های صاحب‌نظران دیگر کشورها و به‌کار بردن آنها در جامعه‌ای با خصوصیات زمینه‌ای کاملا متفاوت دارند، درحالی‌که علوم اجتماعی و انسانی نیازمند بومی‌سازی است. یکی از موارد اهمیت روش گروه‌های کانونی به‌عنوان یک روش کیفی آن است که برای بررسی علوم انسانی با توجه به متغیرهای زمینه‌ای روش مناسبی محسوب می‌شود. 
این روش نوعی مصاحبه است که به‌منظور عمیق‌تر شدن تعاملات بین اعضای گروه و بحث‌های مفصل‌تر طراحی شده است، به گونه‌ای که این تعاملات موجب تبادل بیشتر ایده‌ها نسبت به روش مصاحبه مستقیم می‌شود. 
از جمله اهداف مطالعات گروه کانونی می‌توان به این موارد اشاره کرد: جمع‌آوری اطلاعات پشتیبانی، تشخیص مشکلات، ترغیب در ایجاد ایده‌های جدید، ساخت فرضیه‌ها، ارزیابی برنامه‌ها و تفسیر نتایج مطالعات کیفی دیگر. گروه کانونی درصدد کاوش دسته‌ای از جریان‌های معین است و موضوعات خاصی را بررسی می‌کند که در آنها استفاده از تعامل گروهی برای رسیدن به داده‌ها، مورد نیاز است.
نمونه‌گیری این روش به صورت هدفمند، کیفی و معیارمحور است. کم و زیاد شدن افراد در گروه مزایا و معایبی برای گروه خواهد داشت. کم بودن افراد برای موضوعات اختصاصی‌تر مناسب است و اعضا مشارکت بیشتری خواهند داشت و مدیر جلسه بهتر می‌تواند جلسه را هدایت کند. ولی این ویژگی در گروه‌های بزرگ‌تر بیشتر برای جمع‌آوری کردن آرای عمومی مانند نظرات مشتریان نسبت به یک کالا، مناسب است.
تصویر نرگس گودرزي
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط نرگس گودرزي - پنج شنبه، 14 اسفند 1393، 11:40 ب.ظ
 

سلام علیکم

 

ادامه سخن: 

 در مورد گروه کانونی  همان طور که دوستان اشاره نموده اند به نظر چیز مفید و قابل تامل و اندیشیدن دارد بنده چنین نتیجه گیری می نمایم : اگر برای تولیدات و محصولات افرادی به دور از خصومت شخصی و یا شغلی و هم چنین بدون تعلقات بشری ، صرفا جهت پیشرفت  اگر نظر داده شود دنیا گلستان می شود . و دیگر معانی رقابت براندازی گروه دیگر نیست بلکه وجود کیفیت برتر و ارتقا محصولات و حتی سیاست گذاری های برتر است .   باتشکر

 

 

 

 

 

تصویر هادي زمردي
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط هادي زمردي - جمعه، 15 اسفند 1393، 09:44 ب.ظ
  با سلام

مطالعه به روش گروه کانونی از جمله روش‌های پژوهش کیفی در مطالعات مدیریت محسوب می‌شود. روش‌های کیفی در علوم انسانی و مدیریت از جمله روش‌های پژوهشی است که استفاده آنها در موقعیت‌ها و جایگاه‌های مناسب خود می‌تواند بسیار اثربخش باشد، اما متاسفانه این روش‌ها در میان پژوهشگران و صاحب‌نظران کشور ما کمتر مورد توجه قرار گرفته است به گونه‌ای که حتی حجم زیادی از پژوهش‌های علمی در زمینه مدیریت خالی از خلاقیت شده و تنها محدود به روش‌های کمی و آن هم بیشتر پیمایشی و کاربردی شده است و متاسفانه تحقیقات اکتشافی و تولیدکننده علم در کشور به‌رغم ظرفیت مناسب در خور توجه نیست که شاید علت آن را بتوان ضعیف بودن در ارتباطات و کارهای جمعی دانست، چرا که تحقیقات کیفی نیازمند تبادل نظرات بیشتر میان افراد است. از طرف دیگر بسیاری از مدیران با بی توجهی به این روش‌ها اعتقادی به اختصاص وقت به این روش‌ها ندارند.
این روش از دو دیدگاه قابل بررسی است؛ یکی از دیدگاه پژوهشی و دیگری از نگاه کاربردی در سازمان‌ها. همان‌گونه که تاریخ علم و مباحثات صاحب‌نظران نشان داده است علوم اجتماعی و علوم انسانی وابستگی زیادی به زمان و مکان دارد و مانند علوم طبیعی دارای قوانین جهان‌شمول نیستند. در واقع نگاه به علوم انسانی چون مدیریت باید در زمینه فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی یک جامعه مطالعه شود و شاید عدم توجه به این نکته ظریف یکی از ضعف‌های بزرگ در این زمینه باشد، چراکه بسیاری از پژوهشگران و صاحب‌نظران ما سعی در بسط نظریات و تئوری‌های صاحب‌نظران دیگر کشورها و به‌کار بردن آنها در جامعه‌ای با خصوصیات زمینه‌ای کاملا متفاوت دارند، درحالی‌که علوم اجتماعی و انسانی نیازمند بومی‌سازی است. یکی از موارد اهمیت روش گروه‌های کانونی به‌عنوان یک روش کیفی آن است که برای بررسی علوم انسانی با توجه به متغیرهای زمینه‌ای روش مناسبی محسوب می‌شود. 
این روش نوعی مصاحبه است که به‌منظور عمیق‌تر شدن تعاملات بین اعضای گروه و بحث‌های مفصل‌تر طراحی شده است، به گونه‌ای که این تعاملات موجب تبادل بیشتر ایده‌ها نسبت به روش مصاحبه مستقیم می‌شود. 
گروه‌های کانونی با یک جلسه حل مشکل یا تصمیم‌گیری متفاوت بوده و حدود 8 تا 10 نفر در آن شرکت دارند. قابل ذکر است که مصاحبه‌های کانونی بیشتر از روش‌های مصاحبه ساختار نایافته و نیمه ساختاریافته استفاده می‌کند و در حدود
2 ساعت به طول می‌کشد. 
از جمله اهداف مطالعات گروه کانونی می‌توان به این موارد اشاره کرد: جمع‌آوری اطلاعات پشتیبانی، تشخیص مشکلات، ترغیب در ایجاد ایده‌های جدید، ساخت فرضیه‌ها، ارزیابی برنامه‌ها و تفسیر نتایج مطالعات کیفی دیگر. گروه کانونی درصدد کاوش دسته‌ای از جریان‌های معین است و موضوعات خاصی را بررسی می‌کند که در آنها استفاده از تعامل گروهی برای رسیدن به داده‌ها، مورد نیاز است.
نمونه‌گیری این روش به صورت هدفمند، کیفی و معیارمحور است. کم و زیاد شدن افراد در گروه مزایا و معایبی برای گروه خواهد داشت. کم بودن افراد برای موضوعات اختصاصی‌تر مناسب است و اعضا مشارکت بیشتری خواهند داشت و مدیر جلسه بهتر می‌تواند جلسه را هدایت کند. ولی این ویژگی در گروه‌های بزرگ‌تر بیشتر برای جمع‌آوری کردن آرای عمومی مانند نظرات مشتریان نسبت به یک کالا، مناسب است.
در این نوع گروه‌ها زمان کافی برای ارائه بحث‌های تخصصی برای تک تک افراد فراهم نیست. بهتر است افراد گروه کانون از قبل با یکدیگر آشنا نباشند تا این آشنایی آنها باعث تسلط آنها بر اعضای گروه نشود.
اگر گروه کانونی بخواهد غنای کافی داشته باشد بهتر است جلسه کانونی در گروه‌های متعدد و با سوالات یکسان اجرا شود تا آنجا که نظرات جدید دیگر ظاهر نشده و نظرات به حالت اشباع برسد. منظور از حالت اشباع حالتی است که دیگر نظر جدیدی در میان افراد گروه ظاهر نشود. 
یکی از مسائل مهم در یک جلسه کانونی نقش رئیس جلسه به عنوان هماهنگ کننده است. هدف وجودی چنین شخصی هدایت جلسه و طرح سوالات است. این فرد باید افراد را به مشارکت در بحث ترغیب کرده و از تسلط تعداد محدودی به جلسه جلوگیری کند. 
دخالت این فرد معمولا به دو صورت است یکی پرسیدن سوالات مربوط به موضوع و جلوگیری از سوالات بی‌ربط و دوم کنترل فعل و انفعالات شرکت‌کنندگان در گروه و تعیین وظایف هر یک از شرکت‌کنندگان و دعوت آنها به بحث. البته میزان کنترل گروه به تعداد سوالات و ماهیت موضوع و مدت زمان بحث بستگی دارد. 
تحلیل داده‌های این روش شامل برخی از مراحل است. ابتدا باید داده‌هایی که جمع‌آوری شده مرور شود و دست نوشته‌ها، فایل‌های صوتی و مشاهدات یکپارچه شوند. سپس کد‌هایی برای نظرات نزدیک به هم ایجاد کرده و داده‌های به‌دست آمده تحت کد‌ها سازماندهی ‌شود. پاسخ‌های هر سوال به چند طبقه تقسیم می‌شود. 
کدگذاری‌ها آن‌قدر ادامه می‌یابد تا به حالت اشباع نظرات برسد و از آن به بعد نظرات تکراری شود.پس از این غنای اطلاعات سنجیده می‌شود تا بتوان مطمئن شد که پاسخ‌ها رضایت‌بخش بوده است، ناسازگاری اطلاعاتی وجود ندارد و نیازی به مصاحبه بیشتر نیست. در این مرحله می‌توان گزارش نهایی را نوشت. 
درحالی‌که روش‌های پیمایشی بیشتر برای تعیین میزان فراگیری و قابل تعمیم بودن تئوری‌ها استفاده می‌شود این روش بیشتر برای موضوعات کلی انسانی مناسب است و می‌توان بینش اولیه نسبت به توافق یا عدم توافق بر روی یک موضوع 
را یافت. 
همچنین مشارکت‌کنندگان می‌توانند از دید دیگران نیز به موضوع نگاه کنند و خود را در تجربه دیگران قرار دهند و ارزیابی کنند و به این ترتیب نوعی هم‌افزایی در تولید داده‌ها ایجاد می‌شود.


منبع : http://www.donya-e-eqtesad.com

در پايان اينطور ميشه جمع بندي نمود كه در روش هاي جمعي و استفاده از گروه هاي كانوني ميشه در مورد يك مسئله خاص كليه نگرش ها رو بررسي و مورد سنجش قرار داد و نتيجه گيري و در سيستم از آن بهره ببريم.


تصویر كيومرث رمضاني
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط كيومرث رمضاني - جمعه، 15 اسفند 1393، 11:34 ب.ظ
  گروه های کانونی نوعی مصاحبه است که به‌منظور عمیق‌تر شدن تعاملات بین اعضای گروه و بحث‌های مفصل‌تر طراحی شده است، به گونه‌ای که این تعاملات موجب تبادل بیشتر ایده‌ها نسبت به روش مصاحبه مستقیم می‌شود
مهم ترین دلیل روی آوردن به این روش آن است که از سادگی و شفافیت خوبی برخوردار است. تصمیم گیران به راحتی با حضور در این جمع ها یا مطالعه نتایج حاصل از این نشست ها می توانند دریابند که در ذهن مخاطبان چه می گذرد
هدف از این روش تجزیه و تحلیل محصولات و خدمات قابل ارایه ویا روشهایی جهت بهبود فرآیند های موجود ،شناسایی مشکلات و کشف راه حل برای آنها است و همچنین به کمک این روشها می توان یک فرآیند را مورد سنجش و ارزیابی و اندازه گیری قرار داد . در صورتی که اطلاعات واقعی و درست در دست باشد قطعا می توان تصمیمات درستی نیز اتخاذ کردمی توان توسط گروه های کانونی نسبت به نحوه توافقات و عدم توافقات بر روی موضوعات در گروه بینش پیدا کرد
استخراج ایده های جدید، اندیشه و یا احساسات درباره یک موضوع قابلیت درک آسان از نتایج و یافته های تحقیق
ایجاد اعتماد بیشتر در تصمیم گیران جهت پیشگیری در اجرای تحقیق از جمله مزایای گروه های کانونی است.

تصویر ام البنين جوشني نوقابي
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط ام البنين جوشني نوقابي - يکشنبه، 17 اسفند 1393، 07:28 ق.ظ
 

گروه كانوني

روش گروه کانونی به نوعی بحث گروهی اطلاق می شود که در صدد کاوش دسته ای از جریان های معین است و موضوع خاصی را بررسی می کند و هدف اصلیآن استفاده صريح از تعامل گروهی برای تولید داده و شناختی است که بدون تعامل گروهی دریافت نمی شود.

گروه کانونی سه مولفه دارد:

  •  این روش برای ادغام اطلاعات است
  •  فعل و انفعالاتی که در بحث های گروه ها انجام می گیرد بعنوان یک منبع اطلاعاتی عمل میکند
  •  اعمال محقق نقش اساسی در بحث ها و ترکیب اطلاعات دارد

نمونه هاي از گروه كانوني

  •  آی‌تی‌یو گروه کانونی جدید تلویزیون کابلی هوش‌مند تشکیل داد گروه کانونی جدید تلویزیون کابلی هوش‌مند با تدوین چشم‌انداز تلویزیون کابلی هوش‌مند و پایه‌ریزی برای تدوین استانداردهای این حوزه در اتحادیه‌ی بین المللی مخابرات(آی‌تی‌یو) تشکیل شد.
  •  رویکردی به رشد حرفه ای مداوم معلمان با استفاده از مصاحبه گروه هاي كانوني

علت استفاده از مصاحبه گروه هاي كانوني:

برای شناخت پدیده های مربوط به فرایند های آموزشی لازم است آنها را در شرایط طبیعی مورد مطالعه قرار داد تا بتوان شناخت بهتری از آنها بدست آورد.

تصویر ام البنين جوشني نوقابي
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط ام البنين جوشني نوقابي - يکشنبه، 17 اسفند 1393، 07:40 ق.ظ
  در چه زمینه هایی می توان از این گروه ها استفاده کرد؟


• مصاحبه گروه كانوني تاكنون در رشته هاي مختلفي كاربرد داشته است؛ از جمله انسان شناسي ، علوم سياسي ، پزشكي، زيست شناسي، حوزه مديريت استراتژيك و خدمات بهداشتي درماني 
• گروههاي کانوني روش کيفي در تحقيقات علوم اجتماعي است که درجامعه‏شناسي, سياست, مديريت و نيز در بخش‏هاي بازاريابي و بازرگاني جهت آزمون محصول کاربرد گسترده‏اي دارد.
مواردی که می توان در آن از گروه کانونی استفاده کرد: 

• این روش برای موضوعات کلی انسانی است؛ درحالیکه روش هایی مثل روش پیمایشی برای تعیین سطح همه گیری)شیوع( استفاده می شود
• این روش نمی خواهد بداند مردم چه می گویند بلکه می خواهد نسبت به مرجع مشکل و رفتار وانگیزش بینش پیدا کند
• این روش باعث تقویت روحیه همکاری می شود-درواقع این روش تنها ترکیبی از مصاحبه های فردی جداگانه نیست و آنچه مهم است شناسایی همدیگر و مطرح کردن خود برای دیگران است.
• می توان بوسیله آن نسبت به نحوه توافقات و عدم توافقات بر روی موضوعات در گروه بینش پیدا کرد
• مشارکت کننده می تواند از دید دیگری به خود نگاه کند و خود را در تجربه دیگران قرار دهد و ارزیابی کند
• تاثیر هم افزایانهsynergic محیط گروهی ممکن است به تولید داده های منتهی شود که درمصاحبه فردی امکانپذیر نیست)کنش متقابل بین شرکت کنندگان(.
• فرمت باز پاسخ خای گروه مرکز زمینه را برای دستیابی به حجم وسعی از داده ها در حرف ها و حرکات پاسخگویان را مهیا می سازد
• تعامل مستقیم با پاسخگویان می تواند امکان روشن ساختن پاسخ ها، دنبال کردن سوالها و آزمون صحت وسقم پاسخ ها را فراهم کند
• امکان جمع آوری اطلاعات از کودکان و افراد بیسواد را ایجاد می کند
• جمع آوری داده بصورت سریع و کم هزینه نسبت به دیگر روش های جمع آوری اطلاعات
• سهولت درک نتایج و گزارشات گروه مرکز
تصویر ام البنين جوشني نوقابي
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط ام البنين جوشني نوقابي - يکشنبه، 17 اسفند 1393، 07:43 ق.ظ
  کاربرد گروه های کانونی بیشتر برای استخراج نیازمندی هاست یا تائید آنها؟

مراحل اجرای بحث گروهی متمرکز :

مرحله اول : تعیین موضوع مساله
مرحله دوم : آماده کردن سوال ها و نوشتن راهنمای بحث
مرحله سوم : تنظیم سوال ها و راهنمای پرسیدن
مرحله چهارم : انتخاب شرکت کنندگان
مرحله پنجم : انتخاب زمان و مکان مناسب 
مرحله ششم : اجرای بحث گروهی
مرحله هفتم : استخراج اطلاعات

نتيجه : با توجه به موارد كاربرد كه دربالا اشاره شد و مراحل اجراي بحث گروه كانوني بيشتر براي استخراج نيازمندي بكار ميرود.

آفت ها و مشکلات رایج در این زمینه کدامند؟

• عدم شناخت درست و کامل مشارکت کننده: مشارکت کننده می تواند بصورت مستعار خودش را معرفی کند ؛ درنتیجه محقق شناخت درست و کاملی از او ندارد درحالی که در مصاحبه های فردی، شخص باید خودش را درست و کامل معرفی کند و مصاحبه گر دید بهتری نسبت به مصاحبه شونده دارد
• رفتار مدیر یا هدایت کننده در گروه کانونی تاثیر تورش آمیز عمیق تر و غیر قابل کنترل تری نسبت به دیگر مصاحبه های گروهی دارد
• قطب بندی)تضاد( که در مصاحبه گروه کانونی بوجود می آید ممکن است به دنیای خارج از محیط بحث انتقال داده شود
• تشخیص این که در گروه کانونی، افراد در گروه های بزرگ چگونه بر روی هم تاثیر می گزارند بسیار سخت است ولی در گروه های کوچک تشخیص آن آسانتر است
• محقق یا هدایت کننده بحث فقط موضوعاتی را در بحث می گنجاند که به ضعم او در این بحث ها قابل حل هستند و از طرح بسیاری از موضوعات مشکل تر که بنظرش قابل حل نیستند خودداری می کند
• بدلیل عدم اطمینان و حداقل گم نامی افراد علاقه کمی به افشای اطلاعات حساس دارند
• زمانی که اطلاعات کمی زیادی درباره یک موضوع مورد نیاز است نمی توان از این روش استفاده کرد
• باوجود اینکه این روش روش کیفی محسوب می شود اما بدلیل فقدان یک ساختار صوری و اعداد و ارقام خام، تاحدی شک برانگیز و ضعیف و غیرعلمی بنظر می رسد
• بدلیل حجم و تعداد کم گروه ها نمی توان داده ها و یافته های گروه کانونی را به یک جمعیت وسیع ترتعمیم داد
• این روش در پژوهش های چند متغیری کمی و در تحقیق های پیچیده کیفی کاربرد ندارد
• گروه کانونی قدرت چندانی برای پیش بینی مسایل آینده ندارد زیرا برمبنای تجربه های حال صورت می گیرد.


تصویر اسدالله ميرزايي
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط اسدالله ميرزايي - يکشنبه، 17 اسفند 1393، 11:35 ب.ظ
 

یکی از ویژگی‌های محیط کنونی کسب‌وکار ابهام و پیچیدگی است. مدیران هر روز با مشکلات و رخدادهایی روبه‌رو می‌شوند که پیچیدگی آنها زیاد است و برای پی‌بردن به ابعاد آنها باید کاوش‌های ویژه‌ای انجام داد. گروه کانونی عبارت است از: گروهی از افراد متعامل که برخی از علایق و ویژگی آنها مشترک‌اند و به‌وسیله یک رابط و مدیر گفت‌وگو به یکدیگر پیوند داده شده‌اند. این مدیر از تعاملات افراد در گروه به‌عنوان راهی برای دستیابی به اطلاعات در خصوص یک موضوع خاص یا متمرکز استفاده می‌کند.

یک گروه کانونی معمولا از 7 تا 10 نفر تشکیل می‌شود که با یکدیگر آشنایی دارند. این مشارکت‌کنندگان به آن علت انتخاب می‌شود که ویژگی‌های خاصی را به صورت مشترک دارا هستند که مرتبط با موضوع مورد بحث در گروه کانونی است. مدیر بحث یا مصاحبه‌کننده یک محیط محرک و روان را ایجاد می‌کند که ادراک و دیدگا‌های مختلف را مورد تشویق قرار می‌دهد. بدون آنکه مشارکت‌کنندگان را برای رای دادن، برنامه‌ریزی یا رسیدن به اتفاق نظر تحت فشار قرار دهد، بحث در گروه کانونی چندین بار با انواع مشابهی از مشارکت‌کنندگان انجام می‌شود تا روندها و الگوهای ادراکی افرادی که ویژگی‌های مشترکی را دارا هستند، شناسایی شود. تحلیل دقیق و نظام‌مند بحث‌ها سرنخ‌‌ها و آگاهی‌هایی را درخصوص شیوه ادراک افراد از فرآورده‌ها، خدمات یا فرصت‌های تجاری به ارمغان می‌آورد. گروه‌های کانونی موارد زیر را برای شما نمایان می‌کنند:
• اطلاعاتی در خصوص شیوه تفکر و احساس افراد درباره یک موضوع خاص را به شما می‌دهد.
• آگاهی‌های بیشتری در خصوص اینکه «چرا برخی دیدگاه‌های خاص وجود دارند؟» را ارائه می‌کند.
• به شما در بهبود برنامه‌ریزی و طراحی برنامه تازه کمک می‌کند.
• وسیله ارزیابی برنامه‌های کنونی است.
• آگاهی‌هایی در خصوص توسعه استراتژی‌هایی برای توسعه و برتری یافتن نسبت به رقبا فراهم می‌کند.illo_group_participation Copy
مزایای استفاده از گروه‌های کانونی
گروه کانونی از این واقعیت بهره می‌برد که انسان‌ها به صورت طبیعی بر یکدیگر کنش مقابل دارند و از دیگران تاثیر می‌پذیرند. این روش با توجه به ماهیت و ویژگی‌های خاص خود امتیازات خاصی همچون موارد زیر را دارا است:
• داده‌ها را با سرعت بیشتر و هزینه کمتری نسبت به مصاحبه‌های مجزای فردی فراهم می‌کند. تشکیل گروه کانونی نسبت به پیمایش‌های نظام‌مندتر زمان کمتری می‌برد.
• این روش نیازمند آماده‌سازی کمتری است و اجرای آن در مقایسه با سایر روش‌ها آسان‌تر است.
• پژوهشگر در این روش می‌تواند مستقیما با پاسخگویان تعامل کند و پرسش‌هایی را برای روشن‌تر شدن مقصود گوینده و کاوش بیشتر در آنها مطرح کند. همچنین می‌تواند اطلاعاتی را از پاسخ‌های غیرکلامی افراد که تکمیل‌کننده و در برخی موارد نقض‌کننده پاسخ شفاهی آنها هستند، به‌دست آورند.
• در ثبت داده‌ها از تعابیر خود پاسخگویان استفاده می‌شود. به همین علت، داده‌های حاصل از این روش می‌توانند سطوح عمیق‌تری از معنا را به دست دهند و جزئیات بیشتری را منتقل کنند.
• انعطاف‌پذیری: این روش در خصوص موضوعات متنوع، در شرایط متفاوت و با افراد مختلف قابل اجرا است.
• نتایج حاصل از این روش نسبت به تحلیل‌های آماری پیچیده یا داده‌های حاصل از پیمایش‌های گسترده برای مدیران فهم‌پذیرتر است.
تصویر اسدالله ميرزايي
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط اسدالله ميرزايي - يکشنبه، 17 اسفند 1393، 11:40 ب.ظ
 

انواع گروه کانون :

۱- گروه هاي کانون اکتشافي :

این نوع گروه کانون، درمرحله اکتشافي تحقيقات بازاريابي براي تعريف دقيق مشکل استفاده مي شود .همچنين در تهيه سوالات دريک تحقيق پيمايشي مورد استفاده قرار گرفته ودرفرضيه سازي براي آزمون نیز کاربرد دارد .

۲- گروه هاي کانون تجربي :

يک گروه کانون تجربي به محقق اجازه ميدهدکه يک مصرف کننده واقعي را تجربه کند . محقق مي تواند رضايت، نارضايتي، محرکها ونااميدي ها را در مصرف کنندة واقعي، وقتي که محصول استفاده شده تجربه کند.

۳- گروه هاي کانون باليني :

اين گروه ها جهت بررسی و دستیابی به احساسها و انگيزه هاي صحيح مشتریان که ناخودآگاه هستند ایجاد می گردد. در این گروه ميانجي بايد مهارتهاي بسيار بالايي داشته باشد تا شرکت کننده ها را وادار کند که احساسها و انگيزه هاي دروني شان را آشکار سازند.

تصویر سيدروح الله احمدي
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط سيدروح الله احمدي - پنج شنبه، 21 اسفند 1393، 12:06 ب.ظ
 

یکی از ابزارهای گردآوری داده ها در روش تحقیق کیفی، تحقيق از طریق »گروههای کانونی« است. گروههای کانونی جلسات بحث سازماندهی شــدهای هســتند که در آن، گروهی از افرادی که بتوان به نظر آنــان به عنوان کانون بحث موضوعی متمرکز شــد، انتخاب میشــوند. ســپس از طریق مصاحبه ي گروهی، این افراد، نظرها و تجربههــای خــود را بازنمایی می‌کنند. هدف از این روش، کشــف نگرشها، احساســات، باورها، تجربه ها و واکنش افراد اســت که در مقایســه با روش مصاحبه هــای فردی، پژوهشــگر در مدت زمانی کوتاهتر، مطالعات بیشتری را فراهم می‌کند

 

تجربه اي كه بنده در يك پروژه بدست آوردم بشرح ذيل مي باشد.

مزيت ها:

طرح مشكل و بسط و گسترش موضوع مطرح شده به خوبي انجام مي شود.

از قبل مي توان كارشناسان خبره را جهت جلسه كارگروه انتخاب كرد كه در اين جلسه با اطلاعات كامل شركت نمايند

مي توان محيط آزمايشگاهي ايجاد كرد و زمان و مكان آن را از قبل برنامه ريزي نمود.

از بين نظرات و صحبتهاي كارشناسان اطلاعات مفيد را استخراج كرد

معايب:

امكان مطرح شدن بحث هاي غير مرتبط وجود دارد

زياد نمي توان به نظرات كارشناسان اعتماد كرد . ممكن است نظرات آنها با دستورالعملهاي آن شركت مغاير باشد.

كنترل و نظارت بر گروه مشكل مي باشد.

زمان مي بايست كنترل گردد و حضور يك مدير جهت مديريت جلسه الزامي مي باشد .


تصویر فرشته احمدي
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط فرشته احمدي - جمعه، 22 اسفند 1393، 05:59 ب.ظ
 

روش های گروهی و جمعی برای استخراج نیازمندی ها


تجربه من از روش های گروهی برای استخراج نیازمندی ها

تجربه من بیشتر در حوزه تیمی که در رباتیک داشتیم بود. ما برای شرکت در المپیاد رباتیک و طراحی یک ربات تیمی از دانشجویان رشته های مختلف و با تخصص های متفاوت تشکیل داده بودیم و برای حل مسائل مرتبط با تولید ربات مان با همدیگر همفکری و مشارکت می کردی. تیم ما یک رهبر هم داشت (که استادمان بود) و در مواقعی که به اختلاف بر می خوردیم ما را هدایت می کرد


زمینه های کاربرد این گروه ها

به نظر من از جمله حوزه های کاربرد این روش ها عبارتند از:

1. در مواردی که موضوع موردنظر ما دارای چندین ذینفع است که نسبت به یک نیازمندی از دیدگاه های مختلفی می نگرند و اگر به دیدگاه های آنها توجه نشود احتمال شکست پروژه بالا می رود

2. در مواردی که با موضوعی مبهم مواجه هستیم. این گروه ها می توانند با بهره گیری از خرد جمعی اعضای تیم موضوع را شفاف تر کنند


کاربرد گروه های کانونی بیشتر برای استخراج نیازمندی هاست یا تائید آنها؟

به نظر من گروه های کانونی و جمعی برای هر دو مورد قابل استفاده هستند. معمولا در این گروه ها بعد از بیان نظرات و نقد دیدگاه های مختلف نسبت به یک یا چند نیازمندی ، بطور خودکار دیدگاه اعضا به همدیگر نزدیک می شود و سرعت تایید و اعتباربخشی به نیازها افزایش می یابد.

به نظر من در گروه های کانونی وزن استخراج نیازمندی ها بیشتر از تایید نیازمندی هاست و معمولا تایید نیازمندی ها در گذر زمان بطور خوکار شکل می گیرد


آفت ها و مشکلات رایج در این زمینه

به نظر من از جمله آفت های این روش ها عبارتند از:

1. بی توجهی به تعداد نفرات حاضر در گروه : زیرا هر چه تعداد نفرات بیشتر شود تضارب آرا بیشتر می شود می تواند فرآیند اخذ نیازمندی را طولانی مدت کند

2. بی توجهی به تنوع فکری و دانشی اعضای تیم : یکی از عوامل افزایش کیفیت این روش ها تنوع افراد حاضر در گروه است . این تنوع فکری و دانشی قدرت خرد جمعی تیم را افزایش می دهد

3. پایین بودن مهارتهای اجتماعی و تعاملی اعضای گروه: در صورتی اعضای تیم از مهارتهای اجتماعی همچون نقدپذیری ، احترام متقابل ، صبر و مدارا و ... برخوردار نباشند ، فرآیند کاری در تیم ها دشوار خواهد شد.

تصویر ليلا ملك لو
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط ليلا ملك لو - يکشنبه، 24 اسفند 1393، 06:33 ب.ظ
  استفاده از گروه متمركز براي گردآوري اطلاعات، روش با ارزشي براي محققين كيفي مي باشد. اين روش به طور روزافزوني جايگاه خود را در تحقيقات پرستاري باز نموده است. با استفاده از اين روش مي توان اطلاعات غني را طي پويايي گروه، در ارتباط با موضوعي خاص به دست آورد. هدف از اين مقاله، مروري نسبتا جامع با استفاده از كتب مرجع و مقالات موجود، بر مشخصات گروه متمركز و چگونگي برگزاري آن به عنوان يكي از روش هاي گردآوري اطلاعات مي باشد. 
محتو ا: گروه متمركز يك جلسه مصاحبه گروهي نيمه ساختاري است كه به وسيله رهبر گروه هدايت و در شرايطي غيررسمي با هدف گردآوري اطلاعات در مورد عنواني خاص، برگزار مي شود. خصوصيت اصلي كه گروه متمركز را متمايز مي سازد، آگاهي و اطلاعاتي است كه از طريق تعامل بين شركت كنندگان ايجاد مي شود. شكل باز سؤالات در گروه متمركز موجب مي شود كه اطلاعات وسيع، عميق و غني با كلمات خود شركت كنندگان به دست آيد. هم چنين پاسخ هاي غير كلامي مثل وضعيت بدني شركت كنندگان نيز اطلاعات مربوط به پاسخ هاي كلامي را تكميل مي نمايد. گروه هاي متمركز براي مطالعه موضوعات كيفي، سياست ها، رضايت مصرف كنندگان، بررسي مشكلات بهداشتي، ارزيابي كيفيت مراقبت، تصميم گيري هاي حرفه اي، ابزارسازي، و بسياري زمينه هاي ديگر كاربرد دارند. 
عناصر اصلي يك گروه متمركز شامل مصاحبه گر ماهر، شركت كنندگاني كه به درستي انتخاب شده اند، مكان و زمان مناسب، و اجراي صحيح فرآيند بحث گروهي مي باشند. مصاحبه گر بايد بحث را هدايت نمايد و اطمينان يابد كه طي بحث عنوان تحقيق به خوبي پوشش داده مي شود. نقش مصاحبه گر تشويق كليه شركت كنندگان به شركت در بحث، تحريك بحث در گروه، تسهيل ارتباطات در گروه، ايجاد تعامل و حفظ پويايي گروه، مي باشد. توصيه شده است كه در هر جلسه گروه متمركز حداقل دو محقق باتجربه، يكي به عنوان مصاحبه گر و ديگري به عنوان يادداشت بردار، حضور داشته باشند. استفاده از يك راهنماي بحث يا راهنماي سؤالات مي تواند به گردآوري موثر اطلاعات كمك نمايد. در طي بحث محقق از سؤالات ژرفكاو نيز جهت دست يابي به عمق اطلاعات استفاده مي كند. انتخاب شركت كنندگان مناسب براي هر يك از گروه هاي متمركز حياتي است. جهت نمونه گيري معمولا از روش مبتني بر هدف كه طي آن افراد داراي تجربه مورد نظر انتخاب مي گردند، استفاده مي شود. محقق بايد مطمئن باشد كه افراد دعوت شده به گروه داراي تجربه يا صفتي مشترك در مورد موضوع مورد نظر مي باشند. زمان و مكان انجام گروه متمركز و مدت زمان برگزاري هر جلسه نيز بايد متناسب با موضوع تحقيق و شرايط شركت كنندگان باشد. ضبط صدا و پياده سازي كلمه به كلمه گفتگوها، به همراه يادداشت برداري و نوشتن يادداشت هاي عرصه؛ روش هاي معمول ثبت اطلاعات در گروه متمركز مي باشد. رعايت اخلاق در پژوهش نيز از مسائل بسيار مهم مي باشند كه بايد در برگزاري گروه متمركز مورد نظر باشند. 


نتيجه گيري كلي: گروه متمركز يك سري بحث هاي گروهي برنامه ريزي شده جهت دست يابي به ادراكات گروهي از افراد، در مورد موضوعي خاص به شكلي مجاز و غير تهديدكننده مي باشد. گروهي كه به درستي سازماندهي و هدايت شده است، منجر به ايجاد اطلاعاتي غني و عميق در مورد پديده مورد نظر مي گردد. البته اين روش نيز داراي نقاط قدرت و ضعفي است كه بايد در هنگام به كارگيري آن مورد توجه قرار گيرند.
تصویر فاطمه رضايي ادرياني
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط فاطمه رضايي ادرياني - جمعه، 15 خرداد 1394، 11:46 ق.ظ
  بحث گروهی متمرکز:
دیوید مورگان معتقد است بحث گروهی متمرکز، مصاحبه ای گروهی است که یک گرداننده بحث مصاحبه را هدایت می کند, در حالیکه یک گروه کوچک درباره موضوعی که مصاحبه گر مطرح کرده بحث می کنند. 
این روش زمانی مورد استفاده قرار می گیرد که دستیابی به بنیاد ذهنیت ( ذهنیت مشترک ) افراد اهمیت داشته باشد. لذا این روش به ذهنیت یک نفر خاص به صورت منفرد کاری ندارد بلکه سعی در درک مجموع ذهنیت افراد دارد.
این روش در ساده ترین تعریف نوعی مصاحبه با حضور یک گرداننده بحث است که بر اساس یک راهنمای از قبل تنظیم شده بحث را هدایت می کند. این روش مناسبترین راه برای درک این مساله است که یک جامعه در مجموع چگونه می اندیشد.
اولین استفاده ها از بحث گروهی متمرکز در جامعه شناسی بوده تا در بازاریابی.در دهه 1920 بوگاردوس و تورستون از نوعی مصاحبه استفاده کردند که ساختاری شبیه به Focus group را داشت.این روش بعد ها توسط مرتون و لازارسفلد ادامه یافت و کاملتر شد.از دهه 1950 تا اواسط 1970 استفاده از این روش در بازاریابی تجاری و امور خدماتی گسترش یافت. 
بحث گروهی متمرکز دارای عناصر اصلی برای اجرا می باشد که ضمن سادگی دقت در هریک از این عناصر الزامی است. 
این عناصر عبارتند از :
- مصاحبه
- گروه ( مرکب از 6 تا 12 نفر )
- بحث ( موضوع مشترک )
- مدیر ( گرداننده بحث )
گاه محققان اجتماعی گروهی را به محیط آزمایشگاه می آورند. اما آنان را در شرایطی مورد تحقیق قرار می دهند که ساختمندی و دقت آزمایش های کنترل شده را ندارد. این گونه آزمایش ها را آزمایش گروه کانونی می گویند. محققان اجتماعی معمولا از این نوع آزمایش ها بویژه در حوزه بازار و ارزیابی کالا ها یا بررسی جنبه های مختلف یک موضوع استفاده می کنند.
در بررسی یک موضوع معمولا از چند گروه کانونی استفاده می کنند ، زیرا این خطر جدی وجود دارد که یک گروه 7 تا 12 نفره کاملا استثنایی باشد و نتوان دیدگاه های آن را تعمیم داد.
- تعریف کروگر ( Kruger ) از گروه های کانونی :
روشی برای تبادل افکار و مذاکره است که طبق یک برنامه ریزی دقیق طراحی می شود تا ادراکات و بینش مصاحبه شوندگان را در محیطی به دور از تهدید و فشار بسنجد.
- تعریف مورگان ( Morgan ) :
گروه های کانونی شکلی از مصاحبه گروهی هستند اما تمیز و تشخیص بین این دو خیلی مهم است. بطوری که مصاحبه گروهی شامل مصاحبه همزمان تعدادی از افراد بوده و تمرکز اصلی بر پرسش ها و پاسخ های مطرح شده بین محقق و مصاحبه شوندگان می باشد.
گروه های کانونی بر تعامل در گروه تاکید داردکه این بر پایه موضوعات ارایه شده از سوی محقق می باشد و در گروه های کانونی ، تعامل بین شرکت کنندگان در تحقیق مبنای ایجاد داده ها و بینش و آگاهی می باشد.
هدف از ایجاد گروه های کانونی :
- تجزیه و تحلیل محصولات ، خدمات یا فرآیند ها به منظور بهبود آنها یا شناسایی ، شفاف سازی ، تشریح و اصلاح مساله
- سنجش و ارزیابی یک فرآیند برای تشخیص درست آن
- فراهم کردن اطلاعات واقعی به عنوان راهنمایی در تصمیم گیری ، جایگزینی عقاید و نظرات و متمرکز بر داده های موجود
- ایجاد پایه ای از دانش مشترک در خصوص یک مساله یا موضوع ، مصرف کنندگان و سایر گروههای هدف در ارتباط با تنوع گسترده ای از موضوعات و مسائل مختلف
- انعکاس دانش و آگاهی به دست آمده از گروهی به گروه دیگر.
کاربرد گروههای کانونی :
- کسب دانش و آگاهی عمیق از طریق گوش دادن به صحبت های شرکت کنندگان به عبارتی تجربیات ، احساسات و اولویت های آنها
- جمع آوری داده های بیشتر در مدت زمان کوتاه تر
- کسب اطلاعات زمینه ای و کلی در باره موضوع مورد نظر
- طرح فرضیه های تحقیقی که قابلیت ارایه به تحقیقات و آزمون هایی را داشته باشند که در آنها از روش ها و رویکرد های کیفی استفاده می کند.
- استفاده از نظرات جدید و مفاهیم خلاق
- ابزار برنامه ریزی استراتژیک
رئیس / گرداننده / مصاحبه گر گروههای کانونی :
ریاست یک گروه کانونی به تنهایی یک مهارت محسوب می شود بطوری که رئیس گروه مجبور به ایفای نقش های مختلف طی دوره بحث و مذاکره می باشد.
در ضمن در متودولوژی ( روش شناسی ) ، طراحی و فرآیند گروه های کانونی تخصص لازم و کافی داشته باشد. آمادگی ذهنی داشته باشد. سوالات مربوطه را از حفظ باشد. مذاکرات را ثبت کند.
نقش رئیس گروه در حین اجرای تحقیق :
- شروع بحث و مذاکره با خوش آمد گویی و ارایه اطلاعات پیش زمینه ای به شرکت کنندگان
- ارایه توضیحات اولیه پیرامون اصول پایه و فرمت جلسات
- نظارت و کنترل بر تعامل اعضای گروه
- شروع مجدد بحث و گفتگو در صورت مواجه شدن با مشکل یا مساله
- بیان جملات پایانی و ابراز تشکر از شرکت کنندگان در تحقیق
مزايا و معايب روش بحث گروهي متمركز :
مزايا :
 پاسخ شركت كنندگان بسيار وسيع تر از اطلاعات به دست آمده از مصاحبه هاي انفرادي است.
 هزينه مالي و زماني آن بسيار كمتر از مصاحبه انفرادي با همين افراد است.
 اعتبار صوري اين روش به خاطر تعدد نظرات مطرح شده در آن بالاست
معایب :
 مصاحبه گر كنترل كمتري بر بحث و مصاحبه دارد.
 به يك گرداننده بحث توانا نياز است كه بتواند تا حد ممكن بحث را هدايت كند و اطلاعات را به دست آورد.
 به يك مكان مناسب با امكانات و ويژگي هاي خاص نياز است. 


تصویر استاد- آقاي دكتر سيد محمدرضا ناصرزاده
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط استاد- آقاي دكتر سيد محمدرضا ناصرزاده - جمعه، 15 خرداد 1394، 07:09 ب.ظ
  سلام مجدد
یکم دیر رسیدید 
اما دیر رسیدن دلیل بر خوب رسیدن شاید نباشه

اما من نظر شخصی رو به متن کپی شده ترجیح می دم
هر چند که رفرنس هم ندادید جناب رضایی عزیز
تصویر فاطمه رضايي ادرياني
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط فاطمه رضايي ادرياني - جمعه، 15 خرداد 1394، 10:18 ب.ظ
  با سلام و احترام فراوان
اینجانب طوفان فکری را به دلیل اینکه 1-کار تیمی و کروهی است 
2- هر کدام از اغضای گروه با ایده و خلاقیت درباره ی مسئله نظر می دهند3- باعث برانگیخته شدن انکیزه و خلاقیت در اعضای تیم می شود را ترجیح می دهم
تصویر كاظم گرشاسبي
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط كاظم گرشاسبي - جمعه، 15 خرداد 1394، 08:06 ب.ظ
  با سلام
اینجانب در حوزه طراحی و توسعه نرم افزار فعالیت دارم.
به نظر بنده مشورت ایجاب می کند تا در هر فعالیت گروهی از روش های جمعی استفاده شود. تعامل بین افراد هم می تواند در جهت استخراج نیازمندی ها و هم در راستای تایید و رد آنها بکار رود و در همین موضوع گاهی از سرعت بسیار خوب و گاهی نیز در چاله های فکری فرو می رود که در حل آن دبیر متجرب و آگاه به مسئله می تواند بخوبی جو را مدیریت کند.
تصویر محمداسماعيل شركا
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط محمداسماعيل شركا - جمعه، 15 خرداد 1394، 08:13 ب.ظ
 

گروه کانون نوعی مصاحبه است که توسط مصاحبه گر آموزش دیده و حرفه ای و در جمع گروه کوچکی از پاسخ دهندگان انجام می‏شود. معمولا این گروهها بین ۸تا ۱۲نفر خواهند بود و هر جلسه بین ۲تا ۳ساعت زمان خواهد برد و معمولا از این جلسات فیلمبرداری می‏شود. همچنین ممکن است اعضای تیم تحقیق و حتی کارفرما در پشت اتاق شیشه ای که اعضای گروه کانون قادر با مشاهده ایشان نیستند به صورت همزمان جلسه را دنبال کنند و دستورات لازم را از طریق گوشی به میانجی بدهند و جلسه را هدایت کنند. این مصاحبه دارای ویژگی غیرساختارمند است و پاسخ دهندگان دارای آزادی کامل برای بیان دیدگاههایشان هستند.

 

گروه کانونی در علوم مختلف مانند علوم اجتماعی، برنامه ریزی شهری و حتی مهندسی دارای کاربرد است، در علوم مهندسی برای شناخت دیدگاه کاربران محصول اعم از وسیله ای الکترومکانیکی و یا یک وبسایت از گروه کانونی مصرف کنندگان بهره می‏برند.

گروه کانونی دارای انواع مختلفی است، از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:

گروه کانون دوطرفه: یک گروه کانون گروه کانون دیگر را مشاهده می کند و درباره مشاهدات و نتایج بدست آمده از آن گروه به بحث می پردازند.

گروه کانون با دو میانجی: یک میانجی از روان برگزار شدن جلسه اطمینان حاصل می کند، در حالی که دیگری از پوشش دادن تمامی موضوعات اطمینان می یابد.

گروه کانون با میانجی پاسخگو : از یک و فقط یکی از پاسخ دهندگان خواسته می‏شود تا موقتا نقش میانجی را ایفا کند.
گروه کانون با شرکت مشتری : یک یا چند نفر از نمایندگان مشتری به صورت آشکار و یا پنهان در بحثها شرکت می کنند.
گروه کانون کوچک: گروهها از ۴یا پنج نفر تشکیل می شوند (نسبت به ۸تا ۱۲نفر)

گروه کانون تله کنفرانسی: گروه کانون با استفاده از امکانات تلفنی

گروه کانون آنلاین: گروه کانون با استفاده از کامپیوتر و شبکۀ اینترنت 


منبع : 

http://www.qmp.ir/default.aspx?id=44

تصویر محمداسماعيل شركا
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط محمداسماعيل شركا - جمعه، 15 خرداد 1394، 08:21 ب.ظ
 
مصاحبه‌های گروهی و فردی نیمه ساختاری، رویکردهای تحقیقاتی‌ای هستند که این اجازه را به محقق می‌دهند تا با مقایسه و پیمایش داده‌های مهم‌تر و حساس‌تری، در مورد پویایی مخاطبان و روابطشان با رسانه‌ دسترسی پیدا ‌کنند. در عین حال این روش‌ها‌ی طولانی (اگر زمان‌بر باشند) در مقایسه کم هزینه‌تر می‌باشند، زیرا این روش‌ها منابع و مذاکرات طولانی ‌مدتی را که اغلب لازمه دسترسی به شرکت کنندگان است، در برندارند.

اما دلایل ما برای توجه به مصاحبه‌های گروهی شامل دو بخش زیر است:

1. مصاحبه‌های گروهی در مقایسه با مصاحبه‌های انفرادی از هزینه‌ی کمتری برخوردار هستند. زیرا با در نظر گرفتن محدودیت‌هایی چون زمان، منابع و هزینه‌ی تحقیقات، می‌توان افراد بیشتری را مورد مصاحبه قرار داد.
2. گروه‌ها این امکان را به محقق می‌دهند تا چگونگی درک مخاطبان از رسانه‌ را، از طریق تعاملات و گفتگوهایی که بین آن‌ها انجام می‌شود، بهتر مشاهده کند.

"چرا گروه‌ها؟ با انتخاب روش مصاحبه با گروه‌های کانونی، در عمل ما این پیش فرض را به مرحله عمل درآورده‌ایم که گفتگو با گروه کوچکی از کسانی که پخش برنامه‌ها را دنبال می‌کنند، یک عامل کلیدی برای فهم فرایندهای واسطه‌گری است که از طریق آن یک برنامه چگونه وارد فرهنگ می‌شود. با مطرح شدن چنین مباحثی - که البته به صورت گاه و بیگاه صورت می‌گیرد- ما اکنون از شواهدی که در پس زمینه‌ی پرسش‌نامه‌ها وجود دارد، آگاهی داریم. البته تصدیق‌های بیشتر از دل خود همین بحث‌ها خارج می‌شود، که در طی آن شرکت‌کنندگان به گفتگوهای قبلی‌ای که در مورد آن برنامه و شخصیت‌هایش بوده ‌است، استناد می‌کنند" (Liebes and Katz,1990,p.28).

دومین دلیل و شاید دلیل عملگرانه‌تر برای انتخاب مباحثه‌های گروه‌های کانونی در مقایسه با مصاحبه‌های انفرادی، این است که آن‌ها پویایی و روش‌های بیشتری برای استخراج کردن، انگیزه بخشیدن و به‌کارگیری تفاسیر مخاطبان ارائه می‌کنند- که البته در مصاحبه‌های انفرادی وجود ندارد-. دقیقاً همین پویایی و تعاملات گروهی است که چندین نفر را گردهم می‌آورد تا در مورد یک موضوع به گفتگو بپردازند و همین امر، عامل جذب کننده‌ی افراد به این شیوه از ابزارهای گردآوری داده‌‌ها در مقایسه با مصاحبه‌های انفرادی است.

 

خلاصه

  • از طریق مصاحبه‌کردن با گروه‌های کانونی در مقایسه با دیگر روش‌ها، می‌توان داده‌های کاملتر و دقیق‌تری را در مورد پویایی مخاطبان و روابط آن‌ها با رسانه‌ به‌دست آورد.
  • در دهه‌ی 1980 و اوایل دهه‌ی 1990 مصاحبه با گروه‌های کانونی به عنوان مرکز اصلی تحقیقات مخاطب‌سنجی رسانه‌ای درآمد. به گونه‌ای که این تحقیقات از سؤالاتی در مورد اثرات و تأثیر رسانه‌ به سمت سؤالات دیگری جهت خود را عوض کرد. سؤالاتی نظیر اینکه مخاطبان چگونه رسانه‌ را تفسیر می‌کنند، چگونه آن‌را درک می‌کنند، چگونه از آن استفاده می‌کنند، چگونه با آن به تعامل می‌پردازند و بالاخره چگونه معانی را از رسانه‌ و فن‌آوری‌های رسانه‌ استخراج می‌کنند.
  • مصاحبه با گروه‌های کانونی شاید تنها بخش مهم گردآوری داده‌ها در یک بخش از تحقیق باشد. اما این رویکرد در بیشتر موارد به عنوان بخش مکمل گونه‌های مختلف گردآوری داده‌ها و همراه با آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. در تحقیقات رسانه‌ای، این روش به شکل قابل توجه‌ای با پرسش‌نامه‌ها، مشاهده (مردم‌شناسی) و تحلیل محتوای رسانه‌ای به کار می‌رود.
  • برخلاف مصاحبه‌های انفرادی، مصاحبه‌های گروه‌های کانونی با فعالیت اجتماعی "طبیعی" و تولید مفاهیم و تفاسیری که مرتبط با استفاده از رسانه‌ و محتوای رسانه‌ باشند، نزدیکی بیشتری دارند. از طریق پویایی که درگروه وجود دارد، محققان می‌توانند شیوه‌های دیگری برای مخاطبان ارائه کنند که در مصاحبه‌های انفرادی وجود ندارد. مانند استخراج کردن، تحریک کردن و شرح‌دادن تفاسیر مخاطبان.
  • به ندرت پیش می‌آید که مردم به صورت طبیعی داوطلب ارائه تفاسیرشان از محتوای رسانه‌ باشند. بنابراین بحث‌های گروه‌های کانونی نیازمند درون‌داد فعال و ساختاربندی‌ای می‌باشد که در حیطه‌ی وظایف مدیر است. در واقع، "کانونی بودن" بحث‌ها نیازمند این است که کاملاً شفاف باشد. اگرچه ساختاربندی و کانونی بودن بحث‌ها چیزی است که از مقدار کم نظم در ابتدای تحقیق و به مقدار زیاد، در انتهای تحقیق حرکت می‌کند و این امر در طی فرایند بحث‌های گروه رخ خواهد داد.

مراحل انجام مصاحبه با گروه‌های کانونی را می‌توان به شرح ذیل خلاصه کرد (از استوارت و شم‌دسانی،1990):

 

  • تعریف مسئله، به ضابطه درآوردن سؤالات تحقیق
  • شناسایی چهارچوبهای نمونه‌گیری
  • شناسایی مدیر بحث
  • تولید و آزمایش اولیه راهنمای مصاحبه
  • به‌کارگیری نمونه‌ها
  • هدایت گروه‌ها
  • تحلیل و تفسیر داده‌ها

منبع:

http://hamshahritraining.ir/news-3235.aspx

این مقاله ترجمه فصل 10 از کتاب زیر است:

Hansen, Anders, et al. (1998). Mass Communication Research Methods. China: Palgrave Macmillan

تصویر احمد اسمعيلي نوجه ده
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط احمد اسمعيلي نوجه ده - جمعه، 15 خرداد 1394، 08:53 ب.ظ
 

سلام

من هیچ تجربه ای در این باره ندارم

کاربرد گروههای کانونی :

- کسب دانش و آگاهی عمیق از طریق گوش دادن به صحبت های شرکت کنندگان به عبارتی تجربیات ، احساسات و اولویت های آنها

- جمع آوری داده های بیشتر در مدت زمان کوتاه تر

- کسب اطلاعات زمینه ای و کلی در باره موضوع مورد نظر

- طرح فرضیه های تحقیقی که قابلیت ارایه به تحقیقات و آزمون هایی را داشته باشند که در آنها از روش ها و رویکرد های کیفی استفاده می کند.

- استفاده از نظرات جدید و مفاهیم خلاق

- ابزار برنامه ریزی استراتژیک

رئیس / گرداننده / مصاحبه گر گروههای کانونی :

ریاست یک گروه کانونی به تنهایی یک مهارت محسوب می شود بطوری که رئیس گروه مجبور به ایفای نقش های مختلف طی دوره بحث و مذاکره می باشد.

در ضمن در متودولوژی ( روش شناسی ) ، طراحی و فرآیند گروه های کانونی تخصص لازم و کافی داشته باشد. آمادگی ذهنی داشته باشد. سوالات مربوطه را از حفظ باشد. مذاکرات را ثبت کند.

نقش رئیس گروه در حین اجرای تحقیق :

- شروع بحث و مذاکره با خوش آمد گویی و ارایه اطلاعات پیش زمینه ای به شرکت کنندگان

- ارایه توضیحات اولیه پیرامون اصول پایه و فرمت جلسات

- نظارت و کنترل بر تعامل اعضای گروه

- شروع مجدد بحث و گفتگو در صورت مواجه شدن با مشکل یا مساله

- بیان جملات پایانی و ابراز تشکر از شرکت کنندگان در تحقیق

 

معایب :

مصاحبه گر كنترل كمتري بر بحث و مصاحبه دارد.

به يك گرداننده بحث توانا نياز است كه بتواند تا حد ممكن بحث را هدايت كند و اطلاعات را به دست آورد.

به يك مكان مناسب با امكانات و ويژگي هاي خاص نياز است.

 

http://www.google.com/url?sa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&cad=rja&uact=8&ved=0CB0QFjAA&url=http%3A%2F%2Ftakrim.tbzmed.ac.ir%2Fuploads%2F119%2FCMS%2Fuser%2Ffile%2F763%2F%25D9%2585%25D8%25B7%25D8%25A7%25D9%2584%25D8%25A8%2520%25D8%25AC%25D8%25AF%25D9%258A%25D8%25AF%2F%25D8%25B5%25D8%25AF%25D8%25A7%25D9%258A%2520%25D9%2585%25D8%25B4%25D8%25AA%25D8%25B1%25D9%258A.docx&ei=7spxVZLuEsmuU5rYgagF&usg=AFQjCNHT4-QjmTsJgI9REnbGFn3gMYuo2w&sig2=dy5CDzjkpHyNkEJTJraKuQ


تصویر سارا نوري
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط سارا نوري - جمعه، 15 خرداد 1394، 09:07 ب.ظ
  از روش طوفان فکري به کرات استفاده نموده ام.

مزاياي طوفان فکري عبارتند از :
1- با توجه به اصل هم افزايي يا سینرژي باعث مي شود که خلاقیت گروهی موثرتر از خلاقیت فردي عمل کند.
2- در مدت زمان نسبتا کوتاهی، تعداد زيادي چیشنهاد حاصل مي شود.
رويه برگزاري جلسات طوفان فکري در شرکتي که در آن مشغول بودم بصورت زير بود :
يک گروه 6 تا 12 نفري از اعضا انتخاب مي شدند که حتي الامکان از لحاظ رتبه اداري همسان بودند.
مشکل به روشني تعريف شده و براي شرکت کنندگان توضیحات کافي داده مي شد.
متاسفانه پیش از جلسه اصلي طوفان فکري ، براي اعضا، جلسه اي توجیهی برگزار نمي شد!
هر يک از اعضا که مايل به ارائه پیشنهاد بود با بالابردن دست خود و در هر نوبت يک پیشنهاد ارائه مي داد.
رئیس جلسه طي يادداشتي 2 کلمه اي و کوتاه ، هر يک از پیشنهادات را روي وايتبورد مي نوشت و در همین حال دبیر جلسه پیشنهاد را با جزئیات بیشتري ثبت مي نمود.
در صورت لزوم رئیس جلسه براي برانگیختن اذهان در ارائه پیشنهادات جديد صورت مسئله يا پیشنهادات ارائه شده ، را مجددا طرح مي نمود.
مدت زمان جلسه نبايد از حد مجاز، که معمولًا 60 دقیقه است تجاوز مي نمود که متاسفانه گاهی به چهار ساعت هم مي کشید.

مشکلاتي که در طوفان فکري به آن برخورد داشته ام عبارت بودند از :
1- ايجاد شرايط جهت اظهارنظر آزاد و بي واسطه دشوار است.
2- گروه معمولًا تحت فشار اکثريت قرار گرفته و موجب مي شود فرد با نظر اکثريت موافقت کند، حتي اگر قويا احساس کند که نظر اکثريت اشتباه است .
3- اکثر اوقات تمايل گروه بر حصول يک توافق است، تا دستیابي به پیشنهادات متنوعي که به خوبي مورد بررسي قرار گرفته باشند.
4- هنگام طوفان فکري ، اغلب افراد مواردي بدیهی يا ايده آل را پیشنهاد مي کنند و اين از تلاش آنها براي بحث بیشتر و درنتیجه ارائه پیشنهادات خلاق مي کاهد.
5- ماهیت تنوع گراي طوفان فکري، خود به خود مسبب افزايش پیشنهادات مي شود ولي اصلاح و پالايش ساختاري پیشنهادات را دربرندارد .
6- معمولًآ بدلیل ضعف رئیس جلسه ، برخي از افراد جلسه را به طور کامل تحت الشعاع خود قرار مي دهند.
7- بدلیل عدم شناخت قبلي افراد از مسئله اين روش موفقیت آمیز نخواهد بود.
8- در اين روش ، بهبود مرحله به مرحله "تدريجي " پیشنهادات کمتر مشاهده مي شود .
9- گاهی اوقات اين روش، به مسائل نسبتا ساده و پیش پا افتاده محدود گشته و باعث مي شود که روش ارائه شده، براي حل مسائل کلي پیچیده و کارآيي کافي را نداشته باشد .
10- براي بعضي افراد، پیروي از قواعد اين روش يا ارائه پیشنهادات متنوع مشکل است .

منبع : تکنیک هاي طوفان فکري - مجله دنیاي فناوري
تصویر پري ناز فتحي ورزقاني
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط پري ناز فتحي ورزقاني - شنبه، 16 خرداد 1394، 08:17 ق.ظ
  گروه کانون (Focus Group) 
یکی از روش های کیفی تحقیق و پژوهش در بازاریابی است. در این روش، هدایت کننده بحث با ایجاد تعامل در میان شرکت کنندگان جلسه گروهی درباره ادراک، عقاید، باورها و نگرشها، و تجارب آنها در ارتباط با مفاهیم محصول، خدمت، تبلیغات و ... سوال می پرسد. این جلسات معمولاً از 6 تا 10 نفر تشکیل می شوند و مدت زمان آن بین 60 دقیقه تا 2 ساعت به طول می انجامد.
اين روش از دو ديدگاه قابل بررسي است؛ يکي از ديدگاه پژوهشي و ديگري از نگاه کاربردي در سازمان ها. همان گونه که تاريخ علم و مباحثات صاحب نظران نشان داده است علوم اجتماعي و علوم انساني وابستگي زيادي به زمان و مکان دارد و مانند علوم طبيعي داراي قوانين جهان شمول نيستند. در واقع نگاه به علوم انساني چون مديريت بايد در زمينه فرهنگي، اجتماعي، اقتصادي و سياسي يک جامعه مطالعه شود و شايد عدم توجه به اين نکته ظريف يکي از ضعف هاي بزرگ در اين زمينه باشد، چراکه بسياري از پژوهشگران و صاحب نظران ما سعي در بسط نظريات و تئوري هاي صاحب نظران ديگر کشورها و به کار بردن آنها در جامعه اي با خصوصيات زمينه اي کاملامتفاوت دارند، درحالي که علوم اجتماعي و انساني نيازمند بومي سازي است. يکي از موارد اهميت روش گروه هاي کانوني به عنوان يک روش کيفي آن است که براي بررسي علوم انساني با توجه به متغيرهاي زمينه اي روش مناسبي محسوب مي شود. 
    اين روش نوعي مصاحبه است که به منظور عميق تر شدن تعاملات بين اعضاي گروه و بحث هاي مفصل تر طراحي شده است، به گونه اي که اين تعاملات موجب تبادل بيشتر ايده ها نسبت به روش مصاحبه مستقيم مي شود. 
    گروه هاي کانوني با يک جلسه حل مشکل يا تصميم گيري متفاوت بوده و حدود 8 تا 10 نفر در آن شرکت دارند. قابل ذکر است که مصاحبه هاي کانوني بيشتر از روش هاي مصاحبه ساختار نايافته و نيمه ساختاريافته استفاده مي کند و در حدود 2 ساعت به طول مي کشد. 
    از جمله اهداف مطالعات گروه کانوني مي توان به اين موارد اشاره کرد: جمع آوري اطلاعات پشتيباني، تشخيص مشکلات، ترغيب در ايجاد ايده هاي جديد، ساخت فرضيه ها، ارزيابي برنامه ها و تفسير نتايج مطالعات کيفي ديگر. گروه کانوني درصدد کاوش دسته اي از جريان هاي معين است و موضوعات خاصي را بررسي مي کند که در آنها استفاده از تعامل گروهي براي رسيدن به داده ها، مورد نياز است.
معایب و مزایا
    نمونه گيري اين روش به صورت هدفمند، کيفي و معيارمحور است. کم و زياد شدن افراد در گروه مزايا و معايبي براي گروه خواهد داشت. کم بودن افراد براي موضوعات اختصاصي تر مناسب است و اعضا مشارکت بيشتري خواهند داشت و مدير جلسه بهتر مي تواند جلسه را هدايت کند. ولي اين ويژگي در گروه هاي بزرگ تر بيشتر براي جمع آوري کردن آراي عمومي مانند نظرات مشتريان نسبت به يک کالا، مناسب است.
    در اين نوع گروه ها زمان کافي براي ارائه بحث هاي تخصصي براي تک تک افراد فراهم نيست. بهتر است افراد گروه کانون از قبل با يکديگر آشنا نباشند تا اين آشنايي آنها باعث تسلط آنها بر اعضاي گروه نشود.
    اگر گروه کانوني بخواهد غناي کافي داشته باشد بهتر است جلسه کانوني در گروه هاي متعدد و با سوالات يکسان اجرا شود تا آنجا که نظرات جديد ديگر ظاهر نشده و نظرات به حالت اشباع برسد. منظور از حالت اشباع حالتي است که ديگر نظر جديدي در ميان افراد گروه ظاهر نشود. 
    يکي از مسائل مهم در يک جلسه کانوني نقش رئيس جلسه به عنوان هماهنگ کننده است. هدف وجودي چنين شخصي هدايت جلسه و طرح سوالات است. اين فرد بايد افراد را به مشارکت در بحث ترغيب کرده و از تسلط تعداد محدودي به جلسه جلوگيري کند. 
    دخالت اين فرد معمولابه دو صورت است يکي پرسيدن سوالات مربوط به موضوع و جلوگيري از سوالات بي ربط و دوم کنترل فعل و انفعالات شرکت کنندگان در گروه و تعيين وظايف هر يک از شرکت کنندگان و دعوت آنها به بحث. البته ميزان کنترل گروه به تعداد سوالات و ماهيت موضوع و مدت زمان بحث بستگي دارد. 
    تحليل داده هاي اين روش شامل برخي از مراحل است. ابتدا بايد داده هايي که جمع آوري شده مرور شود و دست نوشته ها، فايل هاي صوتي و مشاهدات يکپارچه شوند. سپس کد هايي براي نظرات نزديک به هم ايجاد کرده و داده هاي به دست آمده تحت کد ها سازماندهي شود. پاسخ هاي هر سوال به چند طبقه تقسيم مي شود. 
    کدگذاري ها آن قدر ادامه مي يابد تا به حالت اشباع نظرات برسد و از آن به بعد نظرات تکراري شود.پس از اين غناي اطلاعات سنجيده مي شود تا بتوان مطمئن شد که پاسخ ها رضايت بخش بوده است، ناسازگاري اطلاعاتي وجود ندارد و نيازي به مصاحبه بيشتر نيست. در اين مرحله مي توان گزارش نهايي را نوشت. 
    درحالي که روش هاي پيمايشي بيشتر براي تعيين ميزان فراگيري و قابل تعميم بودن تئوري ها استفاده مي شود اين روش بيشتر براي موضوعات کلي انساني مناسب است و مي توان بينش اوليه نسبت به توافق يا عدم توافق بر روي يک موضوع را يافت. 
    همچنين مشارکت کنندگان مي توانند از ديد ديگران نيز به موضوع نگاه کنند و خود را در تجربه ديگران قرار دهند و ارزيابي کنند و به اين ترتيب نوعي هم افزايي در توليد داده ها ايجاد مي شود.
    در پايان يادآور مي شود که مطالعه نمونه هاي موردي موجب تسلط بيشتر شما بر اين روش مي شود. حال مي توانيد با اين روش کليه نگرش هاي متفاوت نسبت به موضوعات مختلف را بسنجيد و از نتايج آن در سازمان خود استفاده کرده يا آن را انتشار دهيد.
مثال موردی : رويکردي به رشد حرفه اي مداوم معلمان: موردي از کاربرد شيوه مصاحبه گروه هاي کانوني
نقش معلمان در آموزش و يادگيري، به ويژه در دوره ابتدايي بسيار مهم است. زيرا معلمان با عملکردي با کيفيت بالا، مهم ترين عامل در بالا رفتن کيفيت يادگيري دانش آموزان هستند. با توجه به اين که بخش اعظم يادگيري، در محيط ياددهي و يادگيري انجام مي شود و سنجش آموخته هاي دانش آموزان، بخش جدايي ناپذيري از فرآيند ياددهي و يادگيري است، بنابراين سنجش بايد در متن اين فرآيند قرار گيرد تا عملکرد ياد گيرندگان به سطح مطلوب برسد. از سوي ديگر، رشد حرفه اي معلمان نقش مهمي در بالا رفتن يادگيري دانش آموزان و اصلاحات در آموزش و پرورش به عهده دارد، بنابراين براي رشد دانش محتوايي و دانش پداگوژي معلمان، توجه به رشد حرفه اي مستمر آنان ضرورت دارد. يک طرح تحقيق، به منظور طراحي الگوي رشد حرفه اي معلمان دوره ابتدايي، از طريق سنجش مستمر آموخته هاي دانش آموزان تدوين و اجرا شد. در بخشي از اين طرح، از شيوه مصاحبه گروه هاي کانوني براي گردآوري تعامل نظرهاي معلمان در مورد شيوه هاي متداول و مطلوب سنجش آموخته هاي دانش آموزان و نياز حرفه اي آنان استفاده شد.
محمد زند
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط دستيار استاد - محمد زند - شنبه، 16 خرداد 1394، 07:12 ب.ظ
  عرض سلام و ادب و احترام 
خدمت تک تک دوستان 

اگر اجازه بدید بنده تمام این مبحث رو ملاحظه کنم
و امتیاز فعالیت ها رو ثبت کنم
بنا بر این خواهش می کنم از ساعت 24 روز 17 خرداد (بعد از امتحان) هیچ پستی رو اضافه نکنید

بسیار بسیار متشکرم
تصویر حسام نخبه زعيم
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط حسام نخبه زعيم - شنبه، 16 خرداد 1394، 08:38 ب.ظ
 
WHAT IS A FOCUS GROUP?

WHAT FOCUS GROUPS CAN TELL YOU?
WHAT FOCUS GROUPS CANNOT TELL YOU?

USING FOCUS GROUPS WITH THE STATE STRENGTHENING EVALUATION GUIDE

ADVANTAGES OF USING FOCUS GROUPS
DISADVANTAGES OF USING FOCUS GROUPS

HOW TO CONDUCT A FOCUS GROUP
...


همه ی تیترهای فوق در لینک زیر وجود داره:

http://ag.arizona.edu/sfcs/cyfernet/cyfar/focus.htm
تصویر مريم ايوانج ارطونيان
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط مريم ايوانج ارطونيان - يکشنبه، 17 خرداد 1394، 11:10 ب.ظ
 

روش گروه كانوني آنلاين: در این گونه روش گروه کانونی بصورت آنالین و اینترنتی انجام می شود . در اینجا گروه ها را به هم زمان(آنی) و ناهمزمان(غیرآنی) تقسیم می کنند که روش گروه کانونی آنی مستلزم آن است که همه افراد در یک زمان واحد آنالین باشند و در یک اتاق گپ(وب سایت)و یا با استفاده از نرم افزار های خاص تشکیل کنفرانس اینترنتی داده و نظراتشان را بیان کنند. ولی در روش گروه کانونی غیر آنی آنالین بودن هم زمان همه مشارکت کنندگان الزام نیست بلکه هرکدام می تواند در زمان های متفاوت نظر خود را نسبت به موضوع مورد بحث بیان کنند و بقیه نیز این نظر را مشاهده کنند و به این صورت بحث ادامه پیدا می کند. بنابراین مشارکت کننده برای نوشتن پاسخ و فکر کردن فرصت مناسبی دراختیار خواهد داشت

روش انتخاب مشاركت كننده در روش آنلاين:برای جذب شرکت کنندگان در گروه کانونی می توان از روش های نمونه گیری گلوله برفی و یا جستجو در اتاق های گپ یا گروه های بحث موجود استفاده كرد ولی دراینجا به این مشکل مواجهه هستیم که نمی توان کامل مطمئن بود که شرکت کنندگان واجد شرایط مدنظر ما هستند و یا نه؟ شرایطی مثل محدوده سنی و یا جنسیت پاسخگویان؛ تعداد گروه ها نیز در روش گروه کانونی آنی بهتر است کمتر باشد ولی برای روش غیرآنی اگر افراد زیادی شرکت کنند نیز مشکلی بوجود نمی آید. در این روش می توان مشکل کم حرف بودن مشارکت کننده ها را حل کرد. بخاطر گم نامی مضاعف می توان میزان مشارکت را بیشتر کرد و همچنین براحتی درمورد مسایل حساس و تابوی جامعه و مسایل شخصی بحث و گفتگو کرد. براحتی می توان مطالب و بحث های ارایه شده را مقوله بندی و تجزیه و تحلیل کرد. ولی این روش ضعف هایی نیز دارد ازجمله اینکه تنها می توان از کسانی دعوت به مشارکت کرد که دسترسی به اینترنت و کامپیوتر دارند و محدودیت ایحاد می کند. هرکدام از مشارکت کنندگان براحتی می توانند از ادامه بحث انصراف بدهند . ازطرف دیگر پدیده های خارجی که تواند بر افراد کشارکت کننده تاثیر منفی بگذارد. در کل میزان کنترل بسیار پایین است و همچنین اختالالت فنی نیز می تواند تاثیر منفی بر ادامه بحث ها داشته باشد

مقايسه گروه هاي كوچك و بزرگ:اگر گروه های بزرگ و کوچک را مقایسه کنیم در کروه های کوچک موضوعات اختصاصی تر هستند ولی در گروه های بزرگ عمومی ترند همچنین در گروه های کوچک سطح فعالیت هریک از اعضا زیاد است ولی در گروه های بزرگ بعلت کثرت شرکت کنندگان وقت کافی برای تک تک آنان فراهم نیست و نیز در گروه های کوچک مدیر بهتر می تواند جریان بحث را کنترل کند

. سطح دخالت مدير گروه يا هماهنگ كننده:باتوجه به معیار میزان دخالت مدیر می توان گروه ها را به بیش سازمان یافته و کمتر سازمان یافته تقسیم بندی کرد که در گروه بیش سازمان یافته میزان کنترل و دخالت مدیر بسیار بیشتر از نوع دوم آن استکنترل و دخالت مدیر معمولا به دو صورت انجام می گیرد:1. پرسیدن سوالات مربوط به موضوع و جلوگیری از سوالات بی ربط 2 با کنترل فعل و انفعالات شرکت کنندگان در گروه و تعیین وظایف هریک از شرکت کنندگان و دعوت آنان به بحث میزان کنترل گروه به تعداد سوالات و ماهیت موضوع و مدت زمان بحث بستگی دارد

روش تحليل اطلاعاتبرای تحلیل داده های گروه کانونی از روش هایی مانند استفاده از متن مباحثات یا کدگذاری سیستماتیک یا تحلیل محتوا استفاده می شود همچنین در آن گفته های یک نفر یا گروه را با گفته های افراد یا گروه های دیگر مقایسه می کنند. این مقایسه از جنبه های متفاوتی مثل تنوع دیدگاه های موجود میان اعضا، فعل و انفعاالت درون گروهی، روند بحث و نتایج آن در هر گروه می باشد.
تصویر ندا همتي نژاد
پاسخ: مبحث مشارکتی: نقش گروه های کانونی در استخراج نیازمندی ها
توسط ندا همتي نژاد - دوشنبه، 18 خرداد 1394، 04:54 ق.ظ
 
کاربرد گروههای کانونی :
- کسب دانش و آگاهی عمیق از طریق گوش دادن به صحبت های شرکت کنندگان به عبارتی تجربیات ، احساسات و اولویت های آنها
- جمع آوری داده های بیشتر در مدت زمان کوتاه تر
- کسب اطلاعات زمینه ای و کلی در باره موضوع مورد نظر
- طرح فرضیه های تحقیقی که قابلیت ارایه به تحقیقات و آزمون هایی را داشته باشند که در آنها از روش ها و رویکرد های کیفی استفاده می کند.
- استفاده از نظرات جدید و مفاهیم خلاق
- ابزار برنامه ریزی استراتژیک

فکر کنم اگر صورت سوال استاد را متوجه شده باشم من زمانیکه بری شرکتی طراحی سایت انجام میدادم از مدیر شرکت تا منشی و حتی اعضای خانواده ام و کسانی که نه از کار شرکت سر در می آوردند و نه از طراحی سایت کمک می گرفتم. اول مختصری راجع به کار شرکت توضیح می دادم بعد سایت را که نشانشان می دادم فرضا اگر ما بخواهیم با مدیر صحبت کنیم باید چکار کنیم من بخش ارتباط با مدیر ایجاد می کردم مثالا عرض می کنم .

25 نظر

  • محمد زند / 10 صبح / 5 دی 1395, / جواب

    تست

    • محمد زند / 10 صبح / 5 دی 1395, / جواب

      تست

نظر شما در مورد این مطلب چیست؟

به صفحه اول خوش آمدید